WHAT'S HAPPENING AT THE FRONTIER!

2011-03-01T04:58:00.000-08:00

political science students have applied to Constititional Court challenging constitutionality of Parliament TT resolution.

Ice Man ft. SSOD - Зүрх [HD Video]

2011-02-07T01:43:00.000-08:00

Incognet - Freedom (Original Mix)

2011-01-30T17:38:00.000-08:00

Nicki Minaj - Your Love

2011-01-19T01:30:00.000-08:00

Orbital - Halcyon On and On

2011-01-13T18:13:00.000-08:00

KESHA - We R Who We R (OFFICIAL MUSIC VIDEO)

2011-01-10T01:03:00.000-08:00

Katy Perry - Waking Up In Vegas

2011-01-10T00:47:00.000-08:00

Crush Bash - Crush'n Bash

2011-01-07T01:03:00.000-08:00

Soronz - Secret Mongolian BoyBand

2011-01-07T00:53:00.000-08:00

GD&TOP - HIGH HIGH MV

2011-01-06T21:45:00.000-08:00

Gladiator Soundtrack - 17 - Now We Are Free

2011-01-05T23:52:00.000-08:00

Negun - Durlal namaig, Tsasan ohin OST

2011-01-05T21:52:00.000-08:00

Hooverphonic - Eden (Official Video)

2011-01-03T02:16:00.000-08:00

BREATHE BLUE STONE

2011-01-03T01:45:00.000-08:00

How to Choose the Perfect Christmas Gift (for Kids) - wikiHow

2010-12-27T23:18:00.000-08:00

How to Choose the Perfect Christmas Gift (for Kids) - wikiHow

Gee Tulgat Rokit Bay - Microphonii ard official video

2010-12-21T23:49:00.000-08:00

Taeyang - I Need A Girl (feat. G-Dragon & Dara) [HD]

2010-12-21T23:18:00.000-08:00

Fire - Nadaas buu

2010-12-21T22:41:00.000-08:00

Энхдөл, Honeymoon - Шивнээч надад (Funny Parody by Унтаахай PoOnChiK, UsL)

2010-12-21T18:49:00.000-08:00

Egshiglen featuring Odnoo "Yag Odoo Yamar Baina" HD

2010-12-21T18:45:00.000-08:00

2010-09-27T03:18:00.000-07:00

DEPRAVED ACTIONS

OF A

BACKWARD STATE

By Baabar

translation by Dale Choi

Let me tell you interesting story. Quite a while ago Gundalai[1] made loads of noise and laid out in the open documents that Nyamdorj[2] was a foreign spy. I am just an independent observer, a person who analyzes and makes conclusion of political actions. So, I chipped in as well to the public controversy and wrote even two articles. First of all, I have said that I don’t believe that Nyamdorj is a foreign spy. I said how in the world a leading world power that sends men to space and has nuclear weapons, would have such a dork[3] as Nyamdorj as a spy . It’s just not logical. However, it is probable that he did organize operation to snatch a man from France, because he is the Minister of Justice. Yet our hotheaded fellow filed about me to police that he was slandered. Police, what a police, the filing was assigned to fire case registration section, seems like they could find anybody so they urgently called a police officer from some village and assigned me to him. When I demanded from them “ I said that Nyamdorj is not a spy, if otherwise then you guys prove it”, Nyamdorj could not do anything so he speedily retracted his filing.

The point is that I am not going to talk about my and Nyamdorj’s scuffle here. In fact, I am going to talk about a bit bigger case here. Our minister in order to prove that he did not snatch a person from abroad, got certification by professionals who handled snatching operation of so called Enkhbat and attached it. In case file, those folks laid out in the open all state secrets. Who gave order, they wrote how they executed it, most important , they said minister Nyamdorj has no connection whatsoever with this. Since I am person who at least understands that secrets of such sensitive execution cannot be publicized I got silent on it after a while.

To tell the truth, before snatching so called Enkhbat from abroad, Nyamdorj himself spoke in private and publicly that Democratic Party will enter elections without a Chairman, will make shameful mess in the elections and that Zorig[4]’s case will be soon uncovered. There was plenty of controversy surrounding that in the media. The matter is that , as it was explained, Chairman of Democratic Party Enkhsaikhan seems to be connected to Zorig’s murder, Nyamdorj soon is going to find out and uncover this, and understanding was being created that Democratic party is to going to make shameful mess and lose in the elections. Later indeed all case was laid out in the open. So called Enkhbat was snatched from a street in France perhaps after he was hit by a club and fell. This was apparently done in consultation with the ambassador in France. The he was transported by car to the embassy in Belgium and kept captive for a while. Again this was done and executed in consultation with the ambassador. From there he was brought to Berlin. Again in consultation with the ambassador. The ambassador even provided room for keeping the captive. In this way, our operatives[5] quietly had Enkhbat cross the border and brought him in a MIAT[6] plane and imprisoned in Gants Khudag[7]. Yet as Mongolia has free press, which is cool, all intricacies were uncovered and there was media controversy. Abovementioned information was in the papers, it is not a secret anymore.

Then, no surprise, there was mess of shame worldwide. Secret service folks in Germany, France and Belgium publicly pressured and insulted our ambassadors connected to the case and ambassadors had nowhere to go. They fled hastily to motherland, got under patronage of the person who gave order and indeed were promoted. They did make a deed for the motherland, I can understand them, poor folks. It seems like Enkhbat was tortured to admit to the case. However, as Mongolia is a free country, his lawyer laid it all out in the open in the media. What’s next, the lawyer was swiftly imprisoned for uncovering state secrets. Afte that, Mongolia seems not so free country (after all). Enkhbat, who was seriously ill from the beginning, very soon died. Horrible rumors surrounding that, not known whether true or false, have spread. It was said that flight attendant who transported Enkhbat and witness who sat next to him very soon died in sudden accidents. Both parties made it in the 2004 elections, solidarity agreement was established, coalition government was formed and two party chairmen turned into friends unbelievably loyal to each other.

In Europe our diplomats were started to be taken into custody. A diplomat who served in France was indeed taken into custody from airport in Austria and Germany. Also officers who executed the operation started to be arrested. Finally, an executive officer who executed the order given from the top was arrested from London airport and imprisoned. A diplomat staff has duty to follow the order, military staff has a duty to follow the order. Not an executor but the decision maker has to bear responsibility for mistaken order. This is a simple rule followed everywhere. In case of folks shot on 7/1[8] the person who gave order to shoot is to bear the responsibility not the person who fired shots. Mind you, if a specific police officer shot at his own will without any order then it is a different matter. The UK[9] folks for example actually are giving hell to Tony Blair for provoking a war in Iraq. Perhaps UK soldiers have sent to other world many terrorists and some civilians by mistake too. Yet nobody will convict a soldier who is following and executing an order as murderer. An order was followed. What’s even more, a soldier who does not follow order is considered a traitor from the motherland. It’s considered like that anywhere.

Any country has its own laws. Duty of any state is to enforce its laws on territory of its jurisdiction. Laws can be flawed, those are fixed, nobody has a right to breach them saying it is a bad law. In modern globalizing world not only laws of the countries are becoming similar but, by mutual respect of those, fundamental condition is forming for peaceful co-existence. Case of citizens breaching own laws and those of others is very widespread, at each instance measures are taken correspondingly and (life) goes on.

Our good fellas indeed get involved in such notorious crimes abroad. A while ago, our citizen who raped and killed 70 year old granny[10] in Korea was convicted only for 3 years. In fact, there were even instance of all-family members murder. It looks like apparently now Mongolians have become the only drug traffickers. However, all this would be called actions of an individual, it would not be called deliberate actions by Mongolian state. Indeed foreigners too ,who breach law in our country ,bear the punishment. However, when one state deliberately and in organized manner breaches law of another state, it is indeed at the minimum is provocation and at the maximum, a hostility. This is how it works, the modern world.

A while ago, a staff that was performing state duties in the US[11] was yet again snatched and brought home. He was handcuffed and detained by police officers. By American laws, don’t even speak about foreign police, another state’s police has no right to arrest folks crossing interstate borders. Yup, we see a lot of that in movies. Perhaps it seems like a stupid law, however, it is in effect over there. In this way, as explained personally by Mongolian ambassador in Washington who recognized the person as exactly the one who stabbed and killed Zorig, the arrested person was transported here. The poor fellow had to sit in the prison a whole year, finally, he was convicted for a year for having fake university diploma and, since he was kept for that much time during investigation he was finally freed. Is our country the one with freedoms and that respects human rights? Is it a place where the Constitution is followed? Is not breaching laws of other country in organized manner from the state a case of hostile to abroad policy, is it?

Can you imagine how weak is the Mongolian state on its own territory while breaching in hostile manner law of others? A state police officer who stabbed on the eyes of the public on central square under pretext of protesting the Government almost given an award a while ago, for crying outloud. Fundamental duty of a state is a matter of protecting property of anyone ,no exceptions. There is an old legend about brutal American policemen who shot demonstrating workers, to tell the truth, it was just a matter of state opening a fire according to duty to protect property because demonstrators attacked property of others. I think that Mongolian policemen protecting commie[12] party building on 7/1 is just the state performing its duties. On the other hand, after all problems got quiet, if bunch of police officer were hunting down folks, then it is a crime. Mass arrest of folks from tomorrow and persecuting them is a crime. All this should be understood separately, each on its own.

Since state is weak and unable to fulfill its duties, willful capriciousness by everyone who is went nuts is (simply) out of control. Criminals who shot at and destroyed property of others are capricious as if they are national heroes. They are justifying themselves without a blink in the eyes – “ This state is unlawful one”. They are swollen with pride - “ We destroyed not state but private property”. They make straightforward threats “ We deliberately prepared and attacked property of others, this is only a beginning, we will do it again”. (while )State of Mongolia is bowing its head and stands still.The constitution says that all forms of property have equal rights and duty is assigned to state to protect all. This is one of the fundamental duties of a state. Folks pay taxes exactly for this purpose. If it is OK for anyone to attack property of anyone “for the better of the motherland”, if it is OK for threaten anybody’s life and health, there what is the need for us of such a helpless state? Let’s then arm ourselves with money we paying for taxes and protect ourselves on our own. Alternately, let’s shoot and take down everything in sight not to our liking, blow up the neighbor family and show off how patriotic we are. It is duty of a state to determine standards for environmental protection and enforce the implementation of them. If state does not fulfill this duty is it supposed to change state representatives or is it supposed to operate public court and ,whoever wants it, whoever went nuts, whoever “patriotic” should take measure to punish on the spot? Is not a court beyond the official courts prohibited by Constitution?Is state of Mongolia by being quiet and helpless is silently allowing volunteer court? If so , then every citizen has a right to establish his own private court, every citizen has a right to punish whomever however he/she likes it at his/her will. Can you imagine that former Minister of Justice of Mongolia is demanding to issue title of State Hero to volunteer patriot criminals. Come to think of it, tomorrow then, he is going to stab someone who stepped on a fenced grass and decorate himself with Hero’s Star medal!

Although we have a right to say whatever we want and express our opinion it is prohibited by Constitution to promote war, insult religious convictions, discriminate on race, color, nationality and sex. We have a right to say anything but we have no right to do anything. If anything is done that prohibited by law, state law must swiftly intervene and punish. Exactly that’s why so called state exists. One red-faced[13] fellow, former city mayor, apparently is in land dispute with a neighbor. There are disputes all over the place. However, the fellow has right to have the issue resolved in court, not the right to immediately crush down neighbor ‘s fence without saying a word. When a law maker treats law like this, what others supposed to do? That’s how a state representative exploits state’s weakness and helplessness. They have state of Mongolian weak and helpless on purpose so they can act willfully. Strong state is not about tyranny but is about ability to enforce laws. In fact, certain officials with power weaken deliberately the state on purpose and ,with goals of private interest and ambition, are engaging in hostile activities against foreign countries under the name of state of Mongolia. We have no mechanism to control willful capricious acts of officials of power, actions that hurt the country, to intervene and stop those. Only coward kills another person, only coward state is hostile to other countries.

Note: Actually, it turns out that foreign professionals, on the contrary, are amazed by the execution of person snatching operation from US and Europe. A senior person of authority in Germany has told me that it was a stupid action, those who gave order are truly depraved but executors are brilliantly skilled folks. Only by punishing those who gave orders not by repressing the executors will the name of Mongolia be vindicated. Only after that, a right will deserved to make an apology.

2010.9.20

(comments by US State Department certified translator Dale Choi are in footnotes and suggestions are in parethesis)

[1] Current DP MP (Khuvsgul Province)

[2] Current Minister of Justice and Interior Affairs, MPRP MP.

[3] Colloquial term “erguu amitan” is used which literally means “ confused living being” , has slightly derogatory connotation

[4] S.Zorig is meant, one of the pioneers of democratic movement in Mongolia, who was murdered and case of murder was not resolved.

[5] World “chekist” is used which refers to operatives of General Intelligence Agency and literally means“members of Special Committee”, the historic name for Soviet intelligence operatives and broadly to all operatives in Soviet bloc including Mongolia, has positive connotation for being watchful, etc.

[6] National airline of Mongolia, has flights to Berlin.

[7] Pre-trial detention center, which persons in danger of flight from justice can be placed in detention with prosecutor’s consent

[8] Riots of July 1,2008

[9] The world “Angli “ is used which literally means “England” but in popular usage encompasses the whole UK

[10] Colloquial word “chavgants” is used which refers to females of senior age, has slightly derogatory connotation

[11] Word “America” is used

[12] Colloquial abbreviation “khu nam” is used which refers to MPRP

[13] Word “red” is used and in this context means reddish color of the skin

2010-09-21T20:50:00.000-07:00

JUNIOR PARTNER IN THE RULING COALITION, DP, IS HAVING INTENSE INTERNAL FIGHTING

Main news

S. ERDENE IS LAUNCHING MEDIA WIDE CAMPAIGN CONTESTING ISSUE OF HIS CHAIRMANSHIP OF CAPITAL CITY DP, CLAIMS HE IS still THE CHAIRMAN, WILL NOT SURRENDER THE POSITION AS THE MEETING OF THE DP WENT NOT ACCORDING TO REGULATIONS, HE CLAIMS

1 цаг 59 минутын өмнө

УИХ-ын гишүүн С.Эрдэнэтэй ярилцлаа.

-Нийслэлийн Ардчилсан даргын бүрэн эрхийн хугацаа сарын дараа дуусах байсан гэж та хэлсэн. Нийслэлийн Ардчилсан намын хороо таныг огцруулах гэж яагаад ингэж адгаж яарах болов. Үүний цаана ямар операц явав гэдгийг танаас тодруулмаар байна?

-Би үүнийг цэвэр улс төрийн зорилготой үйл ажиллагаа болсон гэж ойлгож байгаа. Бүрэн эрхийн хугацаагаа дуусгавар болгоно гэдэг бол өөрөө дүрмийн заалт. Сарын дараа гэхэд дүрмээрээ миний бүрэн эрхийн хугацаа дуусаад сонгууль явах ёстой байсан. Сая болж өнгөрсөн үйл явдал хоёр зорилго агуулсан гэж би үзэж байгаа. Нэгдүгээрт, надад ямар нэг байдлаар хариуцлага тооцсон байдлаар огцруулж, нийгэмд миний нэр хүндийг унагах гэсэн нэг зорилго байсан. Хоёрдугаарт ҮЗХ-ны хурлын өмнө ээлжит бэлтгэлээ хийж байгаа хэрэг. ҮЗХ-ны хурлаар асуудал хурцаар тавигдах боломжтой учраас “Олон юм яриад байвал ингээд амыг чинь хаадаг юм шүү” гэсэн дохио сануулгыг ҮЗХ-ны бусад гишүүдэд өгөх зорилготой байсан болов уу гэж хардаж байгаа.

-Нийслэлийн Ардчилсан намын хурлыг хийнэ. Түүгээр таны суудлыг хөдөлгөнө гэдгийг та өмнө нь мэдэрч байсан уу. Хурал дээр нөгөө тал ямар үндэслэл гаргаж ирсэн бэ?

-Мэдэж байсан. Өнгөрсөн дөрөвдүгээр сард надад итгэл үзүүлэх эсэх асуудлаар бүр санал асуулга явж байсан. Гэхдээ намайг буулгах гэсэн хэсэг олонх болж чадаагүй. Өнөөдөр тэд улаан цайм дүрмийн бус аргаар энэ асуудлыг дахиж оруулж ирсэн нь энэ. Саяын хурал дээр анхнаасаа л намайг унагах зорилготой орж ирцгээсэн. Хэлэлцэх асуудлыг батлах явцад энэ асуудал гарч ирсэн. Хурал даргалагч улаан цайм С.Эрдэнийн бүрэн эрхийн хугацаа дууссан гэж нэг хэлж үзээд, хамтарсан Засгийн газрын үйл ажиллагааны эсрэг удаа дараа мэдэгдэл хийж, Ардчилсан намын бодлоготой зөрчилдөж байсан учраас гэж бас нэг хэлж үзээд, тэгснээ итгэл үзүүлэх эсэх асуудлаар санал хураах гэж байна гэж хэлээд, нэг иймэрхүү юм болсон. Үндсэндээ бол яг ямар тайлбар хийхээ өөрсдөө ч ойлгоогүй. Үндэслэл нь огт гарч ирээгүй.

-Дүрэм зөрчиж байна шүү гэж та хэлсэн үү?

-Хэлж үзсэн. Цаанаасаа хуралдааныг үймүүлэх зорилготой байсан байна лээ. Тооллогын комиссын нэрийг зориуд цаанаасаа дэвшүүлсэн. Бид аль болох хэрүүл, маргаанаас зайлсхийж, тухайн үед гарч ирж байсан саналуудыг нэг их эсэргүүцээгүй. Тэдний дэвшүүлсэн хүмүүсийг баталсан. Дүрмийн хүрээнд л асуудлыг шийдэх ёстой гэж үзсэн учраас тэгсэн. Уг нь нийслэлийн Ардчилсан намын дарга бол онцгой албан тушаал байдаг. Намын дарга, Ерөнхий нарийн бичгийн дарга нарын хамт намын удирдлагад тооцогддог. Тэр хүний асуудлыг ярья гэвэл заавал ҮЗХ-ны хурлаар хэлэлцэж шийдэрлэх ёстой. С.Эрдэнэ гэдэг хүнийг биш шүү. Нийслэлийн намын даргыг гэдгийг давтаж хэлье. Гэтэл сая тэгсэнгүй. Шууд хуралдаан зарлаад л хуйвалдаан маягаар асуудлыг шийдэх гэж оролдлоо.

-Нийслэлийн намын даргад хэдэн хүний нэр дэвшүүлсэн юм бэ?

-Хоёр хүн дэвшүүлсэн. Гэхдээ Х.Тэмүүжин бүр сүүлд нэр дэвшилт дууссан хойно орж ирээд гарсан юм байна лээ. Тэгээд ч Х.Тэмүүжин нэр дэвших эрхгүй хүн шүү дээ.

-Яагаад?

-Нийслэлийн намын зөвлөлдөх хорооны гишүүн биш учраас. Зөвлөлдөх хорооны гишүүн бус хүн нийслэлийн Ардчилсан намын дарга болдоггүй л байхгүй юү.

-Тэгээд Ш.Түвдэндорж гоц мөргөсөн юм уу?

-Тэгээд Ш.Түвдэндорж нэр дэвшсэн юм байна лээ. Санал хураалтад 50-иад хүн оролцсон. Хуралд ирсэн 101 хүнээс шүү дээ. Тэр нь манай нийслэлийн намын хорооны 135 гишүүний тал хувьд ч хүрэхгүй.

-Та хурал орхиж гарсан байх аа. Таныг дагаж гарсан гишүүд бий юү?

-Би хурал орхиж гарсан. Тэнд байсан 101 гишүүнээс 50 гаруй нь намайг дагаж гарсан. Дүрмийн бус асуудал боллоо гэж үзээд гарсан. Тэрнээс би албан тушаалдаа хайртайдаа тэгээгүй.

-Ш.Түвдэндорж та нар ардчиллын анхны өдрөөс хамт явж ирсэн. Яагаад ингэж албан тушаалын зөрчилдөөн үүсэх болов?

-Би Ш.Түвдэндоржтой албан тушаал булаацалдаагүй. Тийм шаардлага ч надад байхгүй. Ш.Түвдэндорж яагаад ийм үйлдэл хийж байгааг би ойлгохгүй байна.

-Тамга тэмдгээ Ш.Түвдэндоржид өгсөн үү?

-Өгөөгүй, надад байгаа. Намайг баталсан ҮЗХ-ны тогтоол хүчинтэй хэвээрээ байна. ҮЗХ дахиж хуралдаагүй байна. Миний бүрэн эрх албан ёсоор ирэх аравдугаар сард дуусна.

-Бүрэн эрх дуусахаараа тамгаа өгнө гэж үү?

-Тэр үед дүрмийн дагуу асуудлаа шийдээд авах ёстой хүн нь авна биз.

-Ганц энэ ч биш. Ардчилсан нам нэг л биш байна гэж та хэлээд байгаа. Энэ нам дотор одоо яг юу болоод байна?

-Ардчилсан нам дотор яг юу болж байгааг та нар битгий хэл би өөрөө ч хэлж мэдэхгүй байна. Ардчилсан намын уураг тархи болсон удирдах дээд байгууллага нь хагас жил хуралдсангүй. Нам юу хийгээд байгаа нь ойлгомжгүй. Бүсийн чуулга хийгээд байгаа л гэнэ. Гэтэл тэр нь дандаа л хамтарсан Засгийн газрын үйл ажиллагааны тайланг тавьдаг, танилцуулдаг тийм л хурал болж хувирсан. Намын дотоод үйл амьдралтай холбоотой асуудлыг тэнд огт ярихгүй байгаа.

-ҮЗХ-ны хурлыг хэзээ хийхээр товлоод байгаа вэ?

-Тэрийг намын дарга л мэднэ. Уг нь ҮЗХ-ны хурлаар юу хэлэлцэх вэ, хэзээ хуралдуулах вэ гээд Гүйцэтгэх зөвлөл хуралдаж байх ёстой. Шийдвэрээ гаргах ёстой. Харамсалтай нь хуралдахгүй байна. Өнгөрсөн хавраас хойш нэг ч хуралдсангүй. Тэгэхээр нам амьгүй байгаа биз дээ.

-Та сүүлийн үед Э.Бат-Үүл гишүүнтэй хэвлэлээр нэлээд үзэлцлээ. Нийтлэлч Баабар болохоор таныг “Бүлнэ, дүрнэ гэхээс өөр юм мэдэхгүй мангар хар хүн байдаг гэж чимхэх болж. Та бол ардчилсан хүчний анхны хүний нэг яах аргагүй мөн. Тэгэхдээ үнэхээр тэгж мангарлаж явдаг байв уу, эсвэл намаа засч залруулах гэж хэлснийг тань тэд мушгиж гуйвуулаад байна уу?

-Намайг хэн байсныг Баабар маш сайн мэднэ. Мэдэхийн дээдээр мэднэ. Баабар бол хүн гутааж доромжлохын их мастер л даа. Ер нь үе үеийн дарангуйлагч нар их жижигхэн биетэй байсан юм гэнэ лээ. Дутуу төрснөө нөхөх гэж дандаа хүн дайрч доромжилдог. Үнэндээ Баабар нь ч тэр, Э.Бат-Үүл нь ч тэр, өнөөдөр зүгээр л захиалгат улс төр хийж байгаа юм. Оюутолгойн гэрээ батлагдах гэж байхад Баабарын хэвлэлд өгч байсан нийтлэлүүдийг та бүхэн санаж байгаа. “Энэ гэрээ шиг гайхамшигтай сайхан гэрээ байхгүй. Энэ гэрээг хийчихвэл Монголын ард түмэнд л хэрэгтэй. Тэнэг юмнууд эсэргүүцэж байна” гээд л баахан хүнийг доромжилсон. Тэгвэл ний нуугүй хэлэхэд Оютолгойн гэрээ батлагдаад жил гаруй хугацаа өнгөрлөө. Энэ хугацаанд энэ гэрээнээс Монголын ард түмэнд ямар ашиг тус гарав. Эдийн засаг өсөв үү, ямар нэмэр хандив болов. Энэ асуудал өнөөдрийг хүртэл бүрхэг хэвээрээ л байна. Тавантолгойн гэрээ ч бүрхэг хэвээрээ л байгаа шүү дээ. Эдийн засгийн үзүүлэлт, нөөц, ашиглалтын хувилбар нь тодорхойгүй. Ингээд яриад байвал асуудал зөндөө.

-Э.Бат-Үүл баатар та хоёр ардчиллын анхдагчид. Харин сүүлийн үед яагаад эв эвдрээд байна?

-Манай Үүл асуудалд ноён нуруутай л хандах ёстой хүний нэг. Харамсалтай нь дэндүү болчимгүй, тухайн үеийнхээ ойлгоц, хандлагаар асуудалд ханддаг, түүнээсээ болж байнга алдаа хийж явдаг хүн шүү дээ. Өөр юу гэхэв.

-МАХН үндэсний ардчилсан үзэл баримтлалыг авах гээд Тэрэлжийн тунхаг гэсэн бичиг гаргаад явж байна. Гэтэл энэ чинь танай намын баримталж байгаа бүр унаган үзэл баримтлал биз дээ?

-Манай Ардчилсан намын уураг тархи ажиллахгүй байгаа учраас энэ үхмэл байдлыг ашиглаж МАХН үзэл баримтлалын хулгай хийж байна. Би ганцхан зүйлийг онцолж хэлмээр байна. Бид 1990 онд ардчилал, шударга ёс, хүний эрхийн асуудал ярьж байх тэр явцад хамгийн их эсэргүүцэж нухчин дарахыг оролдож байсан тэр улс төрийн хүчин бол МАХН шүү дээ. Нэг зүйлээр би өнөөдөр бахархаж байгаа. Ардчилал, эрх чөлөө, хүний эрхийг тэр үед эсэргүүцэж байсан улс төрийн хүчин өнөөдөр ардчиллыг өмчилж авахыг оролдоод, үндэсний ардчиллыг өөрийн үзэл баримтлал болгох гээд явж байгаа нь нэг талаараа бидэнд бахархал юм. Бид үзэл санааны ялалт байгуулснаараа бахархах ёстой. Ардчилсан үзэл санаа бол хүний нийгмийн түүхэнд бий болсон хамгийн зөв үзэл баримтлал байжээ. Төгс төгөлдөр үзэл баримтлал байжээ гэдгийг тэр үед хамгийн их эсэргүүцэж байсан улс төрийн хүчин болох МАХН хүлээн зөвшөөрөөд өнөөдөр түүнийг өмчилж авах гээд улайрч байна.

Нөгөө талаараа бид өөрсдийн бий болгосон үзэл баримтлал, 20 жилийн түүхэнд бий болгосон үнэт зүйлсийн нэг болох зүйлээ харсаар байж огт өөр зүүний чиглэлийн коммунист үзэл баритмтлалтай байсан намд үг дуугүй, ямар ч эсэргүүцэлгүй өгөх гээд сууж байгаа нь маш том гутамшиг юм. Энэ асуудлаар өнөөдөр Ардчилсан намын Гүйцэтгэх зөвлөл хуралдаж байх ёстой. Тэнд бодлого ярьж байх ёстой. Харамсалтай нь юу ч болж бай хамаагүй, бид сандал, ширээтэйгээ л байвал боллоо гэсэн бодлого манай удирдлагад байгаа юм уу даа. Үүнээсээ болоод Ардчилсан намын уураг тархи унтаа байна. Уураг тархийг нь зориуд унтуулаад байгаа ч юм уу. Бүр тэгж бодоход хүрч байна шүү дээ.

-Хэн зориуд унтуулж байна гэж?

-Үгүй яахав захиалга байна. Ардчилсан намыг чимээгүй унтуулж байгаад МАХН-ын бүх луйврыг хийлгэе гэсэн тодорхой зорилго байна. Өнөөдөр манай намын яг удирдах дээд уураг тархи болсон байгууллага хуралдахгүй байна. Тэгэхээр дор бүрнээ бухимдахаас өөр юм хийж чадахгүй л байна.

-МАХН “социалист” гэсэн үгээс татгалзаад эхэллээ. Залуучууд нь нэрээ сольчихлоо. Ардчилсан намын үзэл баримтлалын орон зай руу том давшиж байна. Тэгсээр тэгсээр ирэх 2012 оны сонгуульд ижилхэн байр суурьтай хоёр нам орох юм биш байгаа?

-МАХН-д зүүний үзэл баримтлалаасаа татгалзаж байгаа өнгө төрх харагдаж байна. Ямар нэг “изм”-гүй болоод явах гэж байна л даа. Нэг талаасаа энэ бол дэвшил юм. Нөгөө талаасаа МАХН өөрсдөө үзэл баримтлалаа зөв тодорхойлоод явах хэрэгтэй. Хүний үзэл баримтлалыг хулгайлдгаа боливол яасан юм бэ. Үндсэндээ МАХН бол тогтсон үзэл баримтлалгүй нам. Нагаржунайн онол гэж нэг хэсэг давхилаа. Ардчилсан социалист үзэл баримтлал гэж давхисан. Ямар ч үзэл баримтлалгүй нэг хэсэг явсан. Коммунизмаас татгалзсанаасаа хойш үзэл баримтлалаа тогтоох гэж тэмтчээд сохор хүн шиг л яваа нам. Нэр хаяг солих төдийгөөр ардчилсан үзэл баримтлалыг өөртөө наах гэж байгаа бол явуургүй юм. Авах гэж байгаа бол бүр ил тод зарлаад авах ёстой.

-МАХН баруун тийш яваад байхад харин Ардчилсан нам зүүн рүү яваад байх шиг танд санагддаг уу?

-Ардчилсан нам зүүний ч биш, барууны ч биш, ажиллагаагүй зогсчихоод байна. Буруу, зөв ч бай , ажиллаж байгаа бол өөр хэрэг. Юм хийж байгаа хүнээс алдаа гардаг. Түүнийг засч залруулаад явна гэхсэн. Юу ч хийхгүй байгаа намыг юу гэж хэлэх вэ дээ. Хавар болсон ҮЗХ-ны хурлаар гишүүдэд үүрэг даалгавар өгч тогтоол гаргасан. Эрдэнийн хувь гэж тэр хувьцааг амьдрал дээр хэрэгжүүлэх үүрэг өгсөн. Хүүхдийн мөнгийг сэргээх, ажлын байр нэмэгдүүлэх, гэмт хэргийн гаралтыг бууруулах, хууль, шүүхийн байгууллагын шинэчлэлийг эрчимжүүлэх үүрэг өгсөн. Гэтэл өнөөдөр аль нь ч хэрэгжсэнгүй. Юу ч хийхгүй байна гэхээс өөр хэлэх үг олдохгүй байна.

-Ардчилсан нам яавал амь орох вэ?

-Шинэчлэгдэх л шаардлагатай. Маш эрчимтэй, хурдтай шинэчлэл хийх хэрэгтэй. Үйл ажиллагаа, зохион байгуулалтын хувьд шинэчлэгдэх ёстой. Тэрнээс биш МАХН шиг үзэл баримтлалгүй энэ тэрийн зовлон алга. Бидэнд өөрийн гэсэн үнэт зүйлс бий. Ардчилал, хүний эрх, шударга ёс, ардчилсан үзэл санаа энэ бүхэн манай намд байгаа. Ганцхан үйл ажиллагаа, зохион байгуулалтын төвшинд л яаралтай шинэчлэгдэх хэрэгтэй.

-Таны нэг үе толгойлж байсан МоАХ ч зогсонги болж. Бүр үүргээ гүйцэтгэж дууссан гэсэн яриа гарах болсныг юу гэж үзэх вэ?

-Би дарга нь байсан. МоАХ-ны үйл ажиллагаанд анхнаас нь явсан. МоАХ-ны нийгэмд гүйцэтгэх үүрэг хэвээрээ байгаа. Гэхдээ бас л шинэ бүтэц, зохион байгуулалтад шилжиж байж л энэ үүргээ гүйцэтгэж чадна. Тэрнээс биш өнөөдрийнх шиг унтаа байвал тодорхойгүй хэвээрээ л байна.

–Уг нь гишүүд нь их дайчин шүү дээ. Унтаа болчихсон тэднийг яаж сэрээх вэ?

-Манай партизанууд үнэхээр дайчин, гайхамшигтай. Тэдний нуруун дээр Монголын ардчилал 20 жил явсан. Одоо сэрэх цаг нь болсон байх аа.

-Аяндаа сэрнэ гэж үү?

-Тэд маань мэдрэмжтэй, сэрнэ. Гэхдээ сэрээхгүй байх бодлого бас явж байгаа л даа. Халамжийн маш хүчтэй бодлого явж байна.

-Ардчилсан хүчний холбоог Ардчилсан намын нэг фракц гэж үздэг. Намыг хагалж намын удирдлагыг авах зорилгоор гарч ирсэн гэж ярьдаг болсон. Тийм зорилго танай холбоонд байгаа юу?

-Хүн мэдэхгүй, таниагүй юмнаасаа дандаа айдаг шүү дээ. Ардчилсан хүчний холбоог таниагүй, эсвэл зориуд “хадны мангаа” болгож олон түмнээс холдуулах гэсэн улс төрийн зорилго явж байгаа. Манай холбоо бол Монгол Улсын хуулийн дагуу байгуулагдсан төрийн бус байгууллага. Гарч ирэхдээ Монголоо шинэчилье гэсэн зорилго л тавьсан. Нийгмийн бүх салбарт шинэчлэлт өөрчлөлт эхлүүлье гэсэн. Тэрнээс биш аль нэг фракцийн төдий хэмжээнд үйл ажиллагаа эхлээгүй.Тийм явцуу зорилго бидэнд байхгүй.

-Цаашдаа энэ холбоо ямар үйл ажиллагаа явуулах вэ. Эрч хүч жаахан саараад байна уу?

-Бид улам л эрчимжинэ. Олон түмэнд хүрч ажиллана. Манай эрч хүч саараагүй. Улс төрийн, намуудын шинэчлэлийн асуудлыг ч хөндөнө. Харин манай холбоо дэндүү идэвхтэй байж, бүсийн чуулган хийснээрээ хэрэгтэн болчихоод байна.

-Харин тийм, Ардчилсан намтай бүсийн чуулгантай зэрэгцүүлсэн гээд байх шиг байсан?

-Манай холбоо анхнаасаа ерөнхий зөвлөлийн хурлаараа шийдээд л бүсийн чуулган хийсэн. Ардчилсан нам бүсийн чуулган хийсэн ч юм биш. Хэсэг бүлэг хүн л хийсэн. Ийм ажил хийнэ гэдгийг Гүйцэтгэх зөвлөлөөрөө ч, удирдах аль ч төвшинд яриагүй. Гэнэтхэн л ийм чуулган хийнэ гэсэн мессеж ороод ирсэн. Утас, мессежээр л шийдвэр гаргадаг болсон юм байна л даа. Манай холбоог долдугаар сард анхны хангайн бүсийн чуулган хийж байхад Ардчилсан намд бүсийн чуулган хийх сураг ч байгаагүй.

-Ардчилсан эмэгтэйчүүдийн холбооны хурлаар тэргүүний асуудал ярихад С.Одонтуяагийн ард С.Эрдэнэ гишүүн, Ардчилсан хүчний холбоо байна. С.Эрдэнэ гишүүн эмэгтэйчүүдээр дамжуулж намд нөлөөгөө тэлэх гэлээ гэсэн яриа хүчтэй дуулдсан. Танд тийм бодол байсан уу?

-С.Одонтуяа бол өөрөө бие даасан улстөрч. Миний аваад суусан авгай биш. Бие даасан улстөрч эмэгтэйг заавал надаар овоглох гээд байдаг нь ямар учиртай юм. Нарийн яривал Ц.Оюунгэрэл ч, С.Одонтуяа ч хоёулаа Ардчилсан хүчний холбоог үүсгэн байгуулалцсан. Алийг нь хэнээр овоглох гээд байгаа нь харин сонин л байхгүй юү.

-Хамтарсан Засгийн газрыг байх ёсгүй гэж анхнаас нь шүүмжилсэн цөөн улстөрчийн нэг бол та. Таны байр суурь хэвээрээ юү?

-МАХН-ын олигархи бүлэглэлтэй “хамтарсан” энэ Засгийн газрын үйл ажиллагаа хоёр жилийн дараа улам тодорхой болж байгааг харж байгаа байх. Уг нь анх энэ Засгийн газарт орохдоо Ардчилсан нам сонгогчдодоо нэг сая төгрөгийн Эрдэнийн хувьцаа олгох, 300 гаруй мянган иргэнийг ажлын байраар хангах, эрх баригч МАХН-ын бүхий л үйл ажиллагаанд хяналт тавих үүрэг хүлээж орсон. Эдгээрийн аль нь ч өнөөдөр сураг чимээ алга. МАХН-ын үйлажиллагаанд хяналт тавих биш, харин ч хамтарч иддэг засаглал гэсэн нэр хүлээгээд сууж байна.

Долдугаар сарын 1-ний үйл явдлыг МАХН-ын өмнөөс “зохион байгуулалттай үймээн” гэж нэрлээд иргэдийн өмнө намынхаа нүүрийг улалзуулж байна. Монголын нэн шинэ үеийн түүхэнд аль нам хэлмэгдүүлэлт явуулсан билээ. Түүнийхээ төлөө МАХН нэг ч удаа ард түмнээсээ уучлалт гуйгаагүй. Харин ч нэрээ солиод бүх нүглээ цайруулаад нуугдах гэж оролдож байна. Буруу үйл хийсэн хүн л уучлалт гуйдаг биз дээ. Буруу юм хийгээгүй хүн уучлалт гуйдаггүй. Гэтэл буруутны өмнөөс Ардчилсан намын дарга уучлалт гуйгаад явж байгаа нь буруу биз дээ. Авлигатай тэмцэх сонирхол хамтарсан Засгийн газарт алга. Тэгэхээр стандарт бус Засгийн газар стандарт байсан нь дээр биш үү.

Д.ОЮУНЦЭЦЭГ

С.Эрдэнэ: Би нийслэлийн Ардчилсан намын дарга хэвээрээ байгаа

2010-09-21 09:32:41 , Мэдээний дугаар: #1176080 [ ]

УИХ-ын гишvvн Нийслэлийн ардчилсан намын дарга С.Эрдэнэтэй уулзаж ярилцлаа.

сурталчилгаа »

-Таныг Ш.Тvвдэндоржтой тамга тэмдэгээ булаалцалдаж байна гэж олон нийт ойлгоод байна. Vvнд ямар тайлбар єгєх вэ?
-Би хэн нэгэн хvнтэй тамга тэмдэг, суудалаа булаацалдаагvй. Зєвхєн дvрмийн хvрээнд энэ асуудлаа шийдье гэж vзэж байгаа.

-Дvрмийн хvрээнд гэдэг нь...
-Нийслэлийн намын даргад итгэл vзvvлэх эсэх асуудлыг єнгєрсєн дєрєвдvгээр сарын арван тавны єдєр намын хурлаар авч хэлэлцээд олонхийн санал авч чадаагvй. Намын журам гэж байдаг. Энэ журамд тухайн асуудал олонхийн санал авч чадаагvй тохиолдолд зургаан сарын дотор хурлаар дахин оруулж болохгvй гэж заасан. Дєрвєн сараас хойш зургаан сарын хугацаа дуусаагvй байна. Нєгєєтэйгvvр миний бvрэн эрхийн хугацаа дууссан гэх шалтгаанаар намын даргыг сонгож байгаа бол хугацаа дуусаагvй байна. Улс тєрийн хариуцлага тооцох гэж байгаа бол vндэслэлээ гаргаж ирэх хэрэгтэй. Мєн намын дvрмэнд зааснаар "хурлаар хэлэлцэх асуудлын тєслийг хуралдаан даргалагчид гардуулж, тєсєл санаачлагч арван минутын танилцуулах илтгэл тавина" гээд заачихсан байдаг. Гэтэл эл хурлаар юун тэр тєсєл, танилцуулга, шууд л нэг хvн танхимаас нэмэлт санал оруулж, санал хураалт явуулж баахан бужигнаан болсон. Ингэж дvрэм зєрчсєнийг дvрмийн дагуу л шийд гэж байна. Аливаа улс орон нам эвсэл, ард иргэд бvгд тухайн заасан хууль журамынхаа дагуу ажиллах ёстой.

-Та яагаад хурлыг орхиж гарах болсон юм бэ?
- Хэлэлцэх асуудал дуусч, дvрмийн бус асуудал орж ирсэн тул бид хуралдааныг vргэлжлvvлэх боломжгvй гэдгээ мэдэгдсэн. Санал хураалт ч гэсэн будлиантай явагдсан. Намын зєвлєлийн 135 гишvvнээс 101 хvн мандаттай оролцсон. Тэгээд итгэл vзvvлэх эсэх асуудлаар санал хураахад 55 хvн санал єгсєн. Гэтэл саналын хайрцагнаас 60 хvний санал гарч ирсэн. Vvнд тайлбар хийгээчээ гэхэд "бид буруу бvртгэжээ" гэхээс єєр юм хэлээгvй. Хэрэв буруу бvртгэж, санал хураалтын ажиллагаанд техникийн алдаа гарсан бол тухайн саналууд хvчингvй болох ёстой. Гэтэл энэ саналыг хvчинтэйд тооцсон. Ийм байдлаар дvрмийг удаа дараа зєрчсєн хуралдаан болсон учир орхиж гарсан.

-Нийслэлийн ардчилсан намын дарга шинэчлэгдсэн гэж мэдээлэгдсэн?
-Манай намын дvрмэнд нийслэлийн ардчилсан намын даргад нэр дэвшvvлэх асуудлыг нийслэлийн намын зєвлєлдєх хороогоор шийдвэрлэдэг. Тvvнээс сонгодоггvй. Тухайн хvнийг нэр дэвшvvлж, намын дарга зєвшєєрсєн тохиолдолд vндэсний зєвлєлдєх хорооны хуралдаанд оруулж, хэлэлцvvлж батлуулдаг. Тэгж байж Нийслэлийн намын даргын бvрэн эрх хvчин тєгєлдєр болдог юм. Єнєєдєр харамсалтай нь дvрэм журамаа мэдэхгvй, бусармаг vйлдэл хийж байгаа нєхєд маань нэр дэвших ажиллагааг журмаас гадуур зохион байгуулсан. С.Эрдэнэ огцорсон мэтээр ярьж байгаа нь буруу.

-Нийслэлийн ардчилсан намын дарга С.Эрдэнэ хэвээрээ байгаа гэсэн vг vv?
-Миний бvрэн эрхийн хугацаа дуусаагvй. Хоёрдугаарт vндэсний зєвлєлдєх хуралдаанаар ямар нэг шийдвэр гараагvй тохиолдолд миний бvрэн эрх хэвээрээ хадгалагдаж байгаа. Єєрєєр хэлбэл намайг Нийслэлийн намын даргаар баталсан тогтоол єнєєдєр хvчин тєгєлдєр байна. Гэхдээ миний бvрэн эрхийн хугацаа арван сард дуусч байгаа vvнтэй холбогдуулан намын даргад єргєдєл єгєх бодолтой байсан. Хоёрдугаарт тус намын vйл ажиллагаа vндсэндээ хангалтгvй, зогсонги байдалтай байна. Vvнийг шинэчлэх шаардлагатай байгаа учир "намын удирдлага хамтын хариуцлага хvлээх зарчим"-аар vvрэгт ажиллаа єгєх гэж байсан. Гэтэл єнєєдєр энэ албан тушаалыг дvрмийн бусаар булаан авах оролдлого хийж байгаа учраас би эсэргvvцэж байгаа юм. Энэ асуудлаар хяналтын ерєнхий хороонд єрєгдєлєє єгнє. Шийдвэр аль ч талд гарсан. Намын дарга хамтын хариуцлага vvрэх ёстой. Тиймээс Ардчилсан намыг яаралтай шинэчлэх хэрэгтэй байна гэдэг vvднээс vvрэгт ажлаа єгнє.

-Та єєрийнхєє vйл ажиллагаанд дvгнэлт хийж vзсэн vv?
-Би С.Эрдэнэ гэдэг хvн сайн ажиллаж чадсан уу гэдэг дээр дvгнэлт хийх гэж оролдоогvй. Харин Нийслэлийн ардчилсан нам хариуцлагатай ажиллаж чадсан уу гэдэг дээр дvгнэлт хийх гэж оролдсон. Аливаа намын улс тєрийн vйл ажиллагааг сонгуулийн vр дvнгээр хэмждэг. Тэгвэл энэ хугацаанд болсон гурван том сонгуульд хоёрт нь Нийслэлийн ардчилсан нам ялалт байгуулсан. Энэ бvхэн тус намын ажлын vр дvн. Надад энэ тамга тэмдэгтэй зууралдаад байх шаардлага байхгvй. Зєвхєн дvрмийн дагуу сонгогдож гарч ирсэн хvңд л тамга тэмдэгээ єгнє.

-Єєрийнхєє оронд хэн нэгнийг товлосон уу?
-Яг одоо тэр энэ гэж цохоогvй. Манай намд надаас илvv мэдлэг боловсролтой олон залуус бий. Єнєєдєр тэдний дунд дvрмийн хvрээнд сонгуулийн зарчмаар хэн ч гарч ирж болно. Хэнч гарч ирсэн би хамтарч ажиллахад бэлэн. Би хэдийгээр ажиллаа єгч байгаа ч гэсэн Нийслэлийн ардчилсан намыг цаашид хvчтэй байлгах, эв нэгдлийг хангахын тєлєє єєрєєсєє шалтгаалах бvхнийг хийнэ.

-Нийслэлийн ардчилсан намын тамга тэмдэг хэнд байгаа вэ?
-Надад байна. Нийслэлийн ардчилсан намын даргын асуудлыг vндэсний зєвлєлдєх хуралдаанаар хэлэлцэж, шийдсэний дараа бvрэн эрхийн хугацаа хэрэгжиж эхлэдэг. Тамга тэмдэг шилжих эсэх нь хяналтын ерєнхий хороо, vндэсний зєвлєлдєх хуралдааны дараа шийдэгдэнэ. Дvрмийн бус сонгогдсон даргад, Нийслэлийн намын даргын тамга тэмдэгийг ашиглуулах эрх надад байхгvй.

-Энэ асуудал vргэлжилсээр таны бvрэн эрхийн хугацаа дуусвал тамга тэмдэгээ Ш.Тvвдэндоржид шилжvvлэх vv?
-Би энэ албан тушаалыг зєвхєн дvрмийн хvрээнд сонгогдсон хvнд єгнє. Ш.Тvвдэндорж дvрмийн дагуу гарч ирвэл єгнє.

-Ардчилсан намын даргатай энэ асуудлаар уулзсан уу?
-Уулзаагvй.

Ч.ГVНСМАА

С.Эрдэнэ бүрэн эрхээ шилжүүлэхгүй

1 цаг 14 минутын өмнө

УИХ-ын гишүүн С.Эрдэнэ өчигдөр сэтгүүлчдэд мэдээлэл хийлээ.

Тэрбээр өнгөрсөн бямба гарагт болсон нийслэлийн АН-ын даргыг сонгох хуралдааны явц дүрмийн дагуу яваагүй хэмээн үзэж байгаа аж. С.Эрдэнэ "Хурал дүрмийн дагуу явсан бол би бүрэн эрхээсээ татгалзахад бэлэн байна.

Мөн АН-ыг хагалах үйл ажиллагааг зохион байгуулалттайгаар хийлээ. Нийслэлийн АН-ыг ч хагалах оролдлого хийх болов. Үүнийг хэн хийж байгааг нь мэдэж байгаа. Миний хувьд намаа эв нэгдэлтэй, хүчтэй байлгахын тулд ажиллах болно" хэмээсэн юм.

Мөн С.Эрдэнэ гишүүн алдаа гаргасан бол буруу хүлээнэ гэв. Ямартай ч нийслэлийн АН-ын дарга С.Эрдэнэ бүрэн эрхээ шилжүүлэхгүй гэдгээ хариуцлагатай мэдэгдлээ.

politix

PM MET BAN GI MUN-Ерөнхий сайд Бан Гин Мүнтэй уулзлаа

10 минутын өмнө

Монгол Улсын Ерөнхий сайд С.Батболд өчигдөр НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Бан Гин Мүнтэй уулзлаа. Уулзалтын эхэнд ноён Бан Гин Мүн хэлэхдээ Монгол Улс Мянганы хөгжлийн зорилтуудыг хэрэгжүүлэхэд маш том ахиц гаргаж байгаа, ялангуяа Ерөнхий сайд С.Батболдын тэргүүлсэн хамтарсан Засгийн газрын эдийн засгийн өсөлтийг тогтвортой байдлыг хангах, эх хүүхдийн эндэгдлийг бууруулах, ерөнхий боловсролын сургуульд хүүхэд бүрийг хамруулахад гаргаж байгаа ололт амжилтыг өндрөөр үнэлээд энэхүү мянганы хөгжлийн зорилтуудыг амжилттай хэрэгжүүлж буй туршлагаасаа хуваалцахаар Ерөнхий сайдын хувиар биечлэн оролцож байгаад ноён Бан Ги Мүн талархлаа илэрхийллээ. Мөн НҮБ-ын энхийг сахиулах үйлсэд Монголын цэрэг дайчид идэвхтэй, сахилга баттай оролцож үүргээ амжилттай гүйцэтгэж байгаад НҮБ-ын ерөнхий нарийн бичгийн дарга талархаж байгаагаа Ерөнхий сайд С.Батболдод илэрхийлж байв.

Далайд гарцгүй хөгжиж буй орнуудын эрх ашгийг хамгаалах үйлсийг тэргүүлж байгаад Монгол Улсын Засгийн газарт баяр хүргэлээ. Олон улсын судалгааны төвийн үйл ажиллагааг эхлүүлэх Засгийн газар хоорондын олон талт хэлэлцээрийг боловсруулж далайд гарцгүй хөгжиж буй орнуудын бүлгээр хэлэлцүүлж батламжлахад бэлэн болгоод байгааг Ерөнхий сайд энэ үеэр мэдээлж байв. НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн даргын хүсэлтийн дагуу Монголоос оролцож байгаа бие бүрэлдэхүүн дэх эмэгтэй энхийг сахиулагчдын тоог ахиулахад Засгийн газар анхаарч буйг мөн тэмдэглэлээ. Түүнчлэн уур амьсгалын өөрчлөлт түүний дотор цөлжилттэй тэмцэхэд олон нийтийн анхаарлыг хандуулах зорилгоор өнгөрсөн наймдугаар сард Өмнөговийн элсэн цөлд хийсэн Засгийн хуралдаанаас гарсан уриалгыг НҮБ-ын ерөнхий нарийн бичгийн дарга Бан Ги Мүнд гардуулав гэж Засгийн газрын хэвлэл, мэдээллийн албанаас мэдээллээ.

PM IS PARTICIPATING IN GENERAL ASSEMBLY-Ерөнхий сайд Ерөнхий ассамблейд оролцож байна

14 минутын өмнө

Монгол Улсын Ерөнхий сайд С.Батболд өнөөдөр Нью-Йорк хотноо болж байгаа Мянганы хөгжлийн зорилтуудын хэрэгжилтийг хянан хэлэлцэж буй НҮБ-ын Ерөнхий ассамблейн дээд хэмжээний бүгд хуралдаанд оролцож байна.

Дэлхийн улс орнуудын төр засгийн тэргүүн нар 2000 онд Нью-Йорк хотноо чуулж Мянганы хөгжлийн зорилтуудаа тодорхойлон тэдгээрийг 2015 он гэхэд ханган биелүүлэх үүрэг амлалтыг улс орон бүхэн хүлээсэн билээ. Ядуурлыг дэлхийн хэмжээнд хоёр дахин бууруулах, буурай болон хөгжиж буй орнуудад нэн тулгамдсан асуудал болсон хүнсний аюулгүй байдалд онцгойлон анхаарч эрс шийдэмгий алхам хийх, байгаль орчны тэнцвэртэй байдлыг хангах гэх мэт найман чухал асуудлыг дэвшүүлсэн мянганы хөгжлийн зорилтуудын 10 жилийн хэрэгжилт ямар байгааг энэ хуралдаанаар ярилцаж байна. Мөн түүнчлэн үлдсэн таван жилийн хугацаанд улс орнууд юу хийж, юун дээр анхаарах вэ гэдгийг зорилт бүрээр нь нарийвчлан авч хэлэлцэж байгаагаараа энэ удаагийн дээд хэмжээний уулзалт чухал ач холбогдолтой гэж чуулганд оролцож байгаа НҮБ-ын гишүүн орнуудын төр засгийн тэргүүнүүд дүгнэж байна.

Манай улсын хувьд Мянганы хөгжлийн зорилтын хэрэгжилтийн талаарх гурав дахь илтгэлээ гаргаад байгаа бөгөөд хэрэгжилт нь 66 хувьтай байгаа ажээ. Хамгийн чухал үзүүлэлт болох ядуурлыг бууруулах тал дээр дорвитой ахиц өөрчлөлт гаргаагүй байна. Тиймээс 2015 он хүртэлх үлдсэн таван жилийн хугацаанд ядуурлыг бууруулахын тулд ажлын байр олноор бий болгох ,мэргэжлийн сургалт үйлдвэрлэлийн төвүүдэд хот, хөдөөнөөс квотоор хүмүүс авч сургах ,тэднийг ажлын байраар хангах улмаар тогтвортой орлоготой болгоход Монгол Улсын Засгийн газар гол бодлогоо чиглүүлэн ажиллаж байгааг Ерөнхий сайд С. Батболд ярьж байна. Түүнчлэн сүүлийн жилүүдэд эдийн засгийн өсөлт гарч байгаа ч энэ нь ядуурлыг бууруулахад үр дүн үзүүлэхгүй байгаа тул үүнд анхаарч баялгийн тэгш хуваарилалтыг хангах , нээлттэй сайн засаглалыг хөгжүүлэх ,хөрөнгө оруулалтыг хөдөөд чиглүүлэх,төсвийн тогтвортой байдлын хууль гаргах,иргэдийнхээ эрүүл мэнд, боловсролд хөрөнгө оруулалт хийх зэрэг тодорхой зорилтуудыг хэрэгжүүлэх ажил урагштай явж байгааг Засгийн газрын тэргүүн НҮБ-ын гишүүн орнуудын төр засгийн тэргүүнүүдтэй чуулганы үер уулзахдаа хэлж байлаа.

Монгол улсын ерөнхий сайд С.Батболд есдүгээр сарын 27-ны өдөр болох 65 дугаар чуулганы Ерөнхий санал шүүмжлэлд оролцож олон улсын тулгамдсан асуудлаарх Монгол улсын байр суурийг илэрхийлэн үг хэлнэ. НҮБ-ын Ерөнхий ассамблейн 65-р чуулганы ерөнхий санал шүүмжлэлд 130 гаруй орны төр засгийн тэргүүнүүд оролцохоо мэдэгдээд байна.Ерөнхий сайд С.Батболдын хувьд мөн Далайд гарцгүй хөгжиж буй орнуудын өмнө байнга тулгардаг нийтлэг асуудалд чуулганд оролцогчдын анхаарлыг хандуулах , энэ асуудлаарх засгийн газар хоорондын хэлэлцээрийн төслийг тохиролцож гэрээ байгуулах,уур амьсгалын өөрчлөлтийн үр дагавартай тэмцэхэд улс орнуудтай хамтрах чиглэлээр идэвхтэй ажиллаж байна гэж Засгийн газрын Хэвлэл мэдээллийн албанаас мэдээллээ.

Speech by Zandanshatar at mprp youth congress in unen

Un big commentary on mprp youth

COMMENTARY BY CIVIL COURAGE PARTY ON PARTIES IDEOLOGIES-Шүншиггүй бурхан

Өнөөдөр 8 цаг 22 минут

АН-ын дарга Н.Алтанхуяг: Би тэр либерал, консерватив энэ тэрийг чинь ойлгодоггүй юм.

МАХН-ын дарга асан: Б.Даш-Ёндон: Ма най нам зүүний нам, ардчилсан социалист үзэл са наа баримталдаг нам гээд байгаа ч бодит амьд рал дээр барууны чиг лэ лийн нам болчихсон.

Хоёр эрхмийн хоорондоо ганцхан өдрийн зайтай өгсөн ярилцлагын хэсгээс та харж байна. Тэр ч байтугай саяхан хуралдсан намынхаа бага хурал дээр МАХН-ын дарга Сү.Батболд үндэсний ардчилсан үзэл нь зүүний үзэлтэй нийцдэг гэж бас гөрдөв. Эрх баригч намуудын удирдлагад хамаарах олон хүн сүүлийн үед улстөрийн намуудад үзэл баримтлалын ялгаа бараг байхгүй болсон, хамтрах нь л хамгийн зөв үзэл гэж ухуулах болов. Намуудынх нь олон арван гишүүн ангайн гайхаж байгаа гэдэгт би итгэлтэй байна. Учир нь МАХН-ын 150 мянган гишүүн (өөрсдийнх нь хэлдэг тоо) нэг өглөө сэрээд л нам нь гол “дайсан”-тайгаа ижил үзэлтэй болчихсныг олж мэдэж байна. Нөгөө талд нь Ардчилсан намын мөн тооны гишүүн (бас л өөрсдөө тийм тоо хэлдэг) намынх нь дарга нь өөрийн намын суурь үзэл номлолыг огт ойлгодоггүй талаараа пал хийтэл хэлэхийг харж байна. Ингээд энэ хоёр намын 300 шахам мянган гишүүн, тэдэнд итгэж саналаа өгсөөр ирсэн түүнээс ч олон иргэн шүншиггүй бурхдыг шүтэж явсан болж таарав. Шүншиггүй бурхан гэдэг бол зүгээр л нэг зураг эсвэл баримал, харин үзэл баримтлалгүй нам бол ердөө хэсэг бүлэг хүмүүсийн цуглуулга болно.

Хамгийн хорлонтой нь иймэрхүү мэдэгдэл, ярилцлагуудын дараа сонгогчид улстөрийн намын үзэл баримтлалын талаар ёстой холион бантан болсон ойлголттой болж байна. Зарим нэг “том” улстөрч бүр улстөрийн үзэл баримтлал чухал биш гэж итгүүлэхийг илт оролдож байна. Монголын сонгогчдын улстөрийн боловсролд хор хүргэн, тархи угааж байгаа иймэрхүү мэдэгдлүүдийн араас хэдэн үг бичихийг өөрийн үүрэг гэж үзлээ.

Улстөрийн намын суурь номлол, баруун зүүний үзэл гэж юу вэ?

1789-1794 оны Францийн хувьсгалын үеэр тус улсын хууль тогтоох байгууллагын хуралдаанд оролцогчид үзэл бодлоороо ялгаран танхимын баруун, зүүн хэсэгт хуваагдан сууснаар анх дэлхий нийтэд баруун, зүүний үзэл гэх ойлголт бий болж түгэн тархжээ. Улмаар олон янзын улстөрийн урсгал, чиглэл шинээр бүрэлдэн бий болж хөгжлийнхөө явцад дээрх хоёр үндсэн гол шугамд хуваагдан хамаарах болсон байна. Үндсэн ялгаа нь зүүнтнүүд бүгдэд тэгш нөхцөл бий болгохыг эрмэлзэх бөгөөд үүний тулд татвар хураамжийг өндөр тогтоож, халамжийн бодлогыг шүтнэ. Харин баруунтнууд хувь хүний эрх, эрх чөлөөг эрхэмлэж, нийгмийн амьдралд төрийн оролцоо бага байхыг чухалчилна. Үүнээсээ үүдэн татварыг багаар тогтоодог байна. Маш товчоор ингэж томъёолж болох ч мэдээж хэрэг ялгаа зааг үүнээс хавьгүй илүү бий.

Зүүний үзэлд коммунист, социалист, социал-демократ, анархист үзэлтнүүд төдийгүй ногоонтнууд хамаарах бөгөөд харин барууны үзлийг либерал, консервативчууд голлон төлөөлөх боловч популистууд, нацистуудыг ч энэ чиглэлд хамааруулан тооцдог.

Баруун, зүүн гэж байгаа болохоор мэдээж хэрэг, дунд нь төв гэх хэсэг үүсэн бий болсон ч одоогоор нөгөө хоёртойгоо өрсөлдөх хэмжээнд түгэн дэлгэрч чадаагүй бөгөөд сүүлийн жилүүдэд барууны зарим хувь улстөрчдийн гуравдагч зам гэх санаа бодлыг энэ хэсэгтэй хамтатган үздэг байна.

Монголын улстөрийн намуудын суурь үзэл номлол

Юуны түрүүнд өөрсдөөсөө эхэлье. Иргэний Зориг Нам 2000 онд байгуулагдахдаа барууны үзлийг баримтлахаа илэрхийлсэн ч тухайлсан нэг урсгал, чиглэлийг өөрийн үзэл номлол болгон зарлаагүй юм. Харин хожим барууны үзэл дотроо, үзэл баримтлалаа тодотгох чиглэлд тодорхой алхмуудыг хийж ирсэн. Нэг үе нео-консерватив үзэл номлолыг албан ёсны бичиг баримтууддаа тусгаж ирсэн ч сүүлийн жилүүдэд либерал байр суурийг сонгон тогтжээ. 2007 оноос эхлэн дэлхийн улстөрийн гурван том холбооны нэг Либерал интернэшнл холбоонд гишүүнээр элсч, мөрийн хөтөлбөртөө өөрчлөлт оруулснаар энэ байр сууриа улам бататгасан байна. Гэнэтийн ашгийн 68 хувийн татварын хуулийг анхнаас нь тууштай эсэргүүцэж, дотоодын нийт бүтээгдэхүүнд эзлэх төсвийн хувь хэмжээг байж болох хамгийн бага түвшинд хүргэхийг шаардаж, татварын шинэчлэлд идэвхитэй оролцсон зэрэг нь санамсаргүй тохиолдол биш, асуудалд либерал байр сууринаасаа хандаж ирсний жишээ юм.

МАХН-ын хувьд зүүний хамгийн экстремист үзэл болох коммунист үзлийг олон арван жилийн туршид шүтэж ирснийхээ дараа ардчилсан хувьсгалтай зэрэгцэн үзэл номлолын эрэл хайгуул хийж ирсэн юм. Төв үзлийг баримтлана хэмээн нэг хэсэг явж ирснээ сүүлийн жилүүдэд зүүн төвийн үзэл баримтлал болох ардчилсан социалист үзэл санаа буюу социал-демократ чиг баримжааг баримтлах болжээ. Улмаар дэлхийн социалист интернационал байгууллагад гишүүнээр элссэн байдаг. Мөрийн хөтөлбөр, дүрэмд нь ч энэ байр суурь нь тодорхой тусчээ. Одоо буцааж хумихад ихээхэн төвөгтэй болоод байгаа нийгмийн хавтгайрсан халамж бол энэ намын зүүний бодлого хэт хэрэгжсэний жишээ гэж хэлж болно.

Харин 2000 онд барууны үзэлтэй МҮАН, зүүний үзэлтэй МСДН-ууд нэгдэж өнөөгийн АН-ыг байгуулсан нь тодорхой хугацаанд аливаа нэг үзэл баримтлалыг хатуу сонгоход нь энэ намд бэрхшээл учруулсан гэж үзэх үндэстэй. Тиймээс ч АН-ын 2000 оны үндсэн баримт бичгүүдээс баруун, зүүн гэх үгийн алийг ч олохгүй. Гэсэн хэдий ч хатуу зүүний чиг баримжаатай МАХН-ыг сөрж гарч ирсэн тус нам барууны үзэл санааг тээгч гэж олон нийтэд ойлгогдож ирсэн юм. Тус намын үе, үеийн дарга нар тухайлбал Д.Дорлигжав АН бол барууны, тэр дундаа консерватив үзэлтэй нам гэж мэдэгдэж байлаа. Тэгээд ч дэлхийн консерватив чиг баримжаатай намуудын холбоо болох Дэлхийн ардчилсан холбоонд МҮАН-ын гишүүнчлэлээ хадгалж, харин МСДН-ын хамаарагдаж байсан соц-интерны гишүүнчлэлээсээ татгалзсан нь энэ намыг консерватив чиг баримжаатай нам гэж үзэхэд хүргэж байгаа юм.

Эдгээрээс гадна 1990 онд байгуулагдсан, ази тивийн анхны ногоон нам болох Монголын Ногоон нам, консерватив байр суурьтай МУНН зэрэг цөөнгүй намууд үйл ажиллагаагаа явуулж байдаг билээ.

Аливаа улстөрийн нам үзэл баримтлалаа шинэчлэн сайжруулах нь хөгжлийн жам ёсны үйл явц байдаг бөгөөд ойрмогхон яригдаж байгаа МАХН-ын үзэл баримтлалын шинэчлэлийн асуудлыг ч энэ хүрээнд ойлгож байгаа юм. Гагцхүү өөрсдийн үзэл баримтлалын мухардал, улстөрийн тодорхой бус байдлаа хаацайлах зорилгоор Монголын төдийгүй дэлхийн улстөрийн намууд үзэл баримтлалын ялгаагүй болж байгаа гэж ярьж, бичих нь хэт өрөөсгөл болох юм. Дэлхий нийтэд улстөрийн намууд нь үзэл баримтлалаараа өрсөлдөн улс орноо хөгжүүлэх бодлогуудыг томъёолон авч явааг өнөөдөр дүн нь гарч байгаа Шведийн парламентын сонгуулийн жишээнээс харж болохоор байна. Харин манай улсын улстөрийн гол хоёр нам, дарга нарынх нь хэлсэнчлэн үзэл баримтлалын хувьд шүншиггүй бурхан шиг болчихсон бол үнэхээр харамсалтай. Үзэл баримтлалгүй намд яадгийг би мэдэхгүй, шүншиггүй бурханд бол харин элдэв муу юм шүглэдэг гэж хаа нэгтээ уншсан юм байна.

ИЗН-ын ХЭГ-ын дарга Г.Ганбат

ULS TURIIN TOIM COMMENTARY ON TROUBLE IN DP-Ардчилсан намынхан уншихыг хориглоно

8 минутын өмнө

Манайхан хориглосон юманд шуналтай. Шуна, шуна. Үүнийг заавал уншаасай гэсэндээ хуурамч тамга дарж монгол хүний зөрүүд занд тохируулан гэнэтийн бэлэг барьсан юм. Ардчилсан намынхан дотоод зөрчлөө нуун дарагдуулж “Энэ бол ардчилсан нийгэмд байх ёстой эрүүл үзэгдэл” гэсэн жижүүрийн үгээр халхалсаар 20 жил болов. Нэгэн дээвэр дор амьдарсан энэ он жилүүдэд “Буруу харсан хатиг” мэт хардлага, сэрдлэг хурал болгоны өмнө, хойно гарч байлаа. Ёстой л “Ноёдын үхэл чуулганаар” гэдэг шиг нэгийг унагаж, нөгөөг зүтгүүлсээр хорондоо хордсон 20 жил ард үлдэв. Үүнд төгсгөл үгүй ажээ.

Ийм үйл явц л АН-ыг булшлах шахдаг билээ. Одоогоос таван жилийн өмнө буюу тодруулж хэлбэл, 2005 оны зургадугаар сарын гуравны өдөр Баабар “Ардчилсан нам өөд боллоо. Гэгээн дурсгалыг нь хүндэтгэе” хэмээн бичиж байв.

Тэрбээр Ерөнхийлөгчийн сонгуульд намынхаа дэмжлэггүй шахам оролцоод бие даагчийн хэмжээнд өрсөлдөн ялагдсанд бухим дахдаа ийн тэрлэж байсан юм.
Түүхэнд бичиж үлдээх мөрөө бодсон ч тэр, тус намынхан их ойн жилдээ эв эеийг хичээж болох байсан. Гэтэл АН-ын ҮЗХ-ны хурлын өмнө энд тэндгүй өс хонзонгийн гал үсчиж, намын ахмад хоёр муу үгээр байлдав. Ардчиллыг дэмжигчид зүгээр л ажиглаж байлаа. Сайхан санагдаагүй, гоё харагдаагүй. Ашгүй нэг нь албан томилолтоор хилийн дээс алхаагүй бол цааш юу болох байсныг таашгүй.

Дараа нь хүүхнүүдийг байгууллага даргаа сонгох гэж баахан хуралдав. Наадамд хурдаа сойсон уяачид аятай эрчүүд нь тойрч дэвсэн нь илүү санагдсан. Хүүхнүүдийн хурал хаа очиж хамаагүй эвдрэлцвэл эвгүй харагдахыг нь мэдрээд эвлэрсэн дүр үзүүлээд салсан нь олзуурхууштай. Нийслэлийн Ардчилсан нам хуралдаж даргадаа итгэл үзүүлэх үү, байх уу хэмээн хэлэлцээд “Итгэл үзүүлэхгүй” байхаар шийджээ. Хорин жил ханилаад итгэх эсэхээ ярилцдаг гэр бүлийн хоёр гэж байдаг уу. Өнөөдөр ийм асуудал ярьдаг намыг Монголын улс төрийн том хүчин гэх үү. Ингээд Нийс лэлийн Ардчилсан намын даргыг өөрчлөв. Экс дарга С.Эр дэнэ таамаглаж байсанчлан хэвлэлийн хурал зарлан өөрийгөө өмөөрсөн тайлбар хийлээ. Таамаглаж байсанчлан гэсний учир нь “Хаан нас барлаа. Шинэ хаан мандтугай” гэсэн үгсийг тэр хэзээ ч хүлээн авч чаддаггүй нэгэн билээ. Энэхүү үйл явц дэндүү уйтгартай биш гэж үү. Үг, үйлдэл бүхэн уншсан ном, үзсэн кино шиг. Амт шимтгүй Ардчилсан намд арга буюу албан тушаал горилсондоо л гишүүд нь гинжлүүлж байна. Бодлогоор уралдана, үзэл санаагаар өрсөлдөнө гэх тэдний уриа лоозон хуучин цагийн коммунизмыг санагдуулан үл гүйцэлдэх мөрөөдөл болон хувирчээ. “Алтан гадас”-ынхан МоАХ фракцтай үгсэн тохирч Засгийн газрын бүрэлдэхүүнд л багтаж байвал бусад эрх ашиг “чепуха” болох нь илэрхий болсон.

Энэ байдал зургаан жилийн өмнөх тэр нэгэн ҮЗХ-ны хуралдааныг санагдуулж байна. Улс төрийн хорны үүр гэгддэг Нүхт цогцолборт АН-ын ҮЗХ хуралдаж 126 гишүүнийх нь дөрвөөс бусад нь намын дарга М.Энхсайхан, дэд дарга Л.Гүндалай, генсек Л.Гансүх нартаа “итгэл үзүүлэхгүй” хэмээн нүүр буруулж байв. Энэ үед М.Энхсайхан, Л.Гүндалай нар гадаадад ажиллаж байсан юм. Ингээд Р.Гончигдорж, Ш.Түвдэндорж нар намын удирдлагыг гартаа авч байлаа. Хөөрхий М.Энхсайхан одоогийн С.Эрдэнэ дарга шиг Хяналтын зөвлөлдөө хандсан ч юу ч олж “долоогоогүй”. УИХ-ын сонгуулиар МАХН-тай эн тэнцэхүйц суудал авчраад байсан намын даргаа тэд ингэж үнэлдэг билээ. Тэр үед мөн л эвслийн Засгийн газар байгуулаад байсан юм. Яг энэ гамшиг эдүгээ Н.Алтанхуягт нүүрлээд байна. Н.Алтанхуяг нам доторх, тэр тусмаа “Алтангадас”-ынхны араншинг дэндүү мэддэгийнхээ хувьд өөрийнх нь өөдөөс цор цорхийгээд байгаа С.Эрдэнийг намын гүйцэтгэх зөвлөлөөс холдуулсан нь энэ.

Ардчилсан намын Гүйцэтгэх зөвлөлд намын удирдлага буюу намын дарга, генсек, Нийслэлийн АН-ын дарга нар багтдаг. Н.Алтанхуяг, Д.Эрдэнэбат, С.Эрдэнэ гэсэн гурвалжин өнцөг нь таарахаа байснаас шахалт хийсэн нь энэ. Гүйцэтгэх зөвлөлийн бүрэл дэхүүнд нэгэн цагт сайдын суудлаар шагнуулж байсан Ш.Түвдэндоржийг оруулж ирснээр Н.Алтанхуяг замаа цэвэрлэв. Одоо ҮЗХ-ны хурлаа зарласан ч хамтарсан Засгийн газраас гарна гэсэн уриа дэвшүүлээд байхгүй, саад тотгоргүй боллоо. Маргааш ҮЗХ-ын хурлаа зарласан ч намын даргын байр суурийг ганхуулах тухай биш, тус намын орон байрны асуудлыг л тайван замаар ярилцана гэж тэр тооцоолжээ. Гэвч Ардчилсан нам ҮЗХ-гоо хуралдуулаад Их хурлаараа намын даргаа авч хаятал холоо хэвтэнэ. Наана нь С.Эрдэнэ ямархан хүчин чадалтай мина нууж байгаа, түүний баг хэрхэн хүчирхэгжиж буйг тэр дутуу тооцоолсон юм биш биз.

Ардчилсан хүчний холбоо бол бага хүч биш. Сайдын суудалд суугаагүй бүхэн тус холбоонд элгэмсүү хандаж байгаа. Бүсийн чуулга уулзалт гэдэг том нэртэй “Үүргэвчтэй аялал”-ын үеэр энэ байдал илт мэдрэгдэж байв. Учир нь АН-ынхан ололтоо ярьж, Засгийн газрын ажлыг тайлагнасан бол АХХ нь намынхаа алдаа дутагдал, холбооныхоо хийж буй ажлыг ярьж байснаараа эрс ялгарч байлаа. Нөгөөтэйгүүр, Ардчилсан хүчний холбоог ийнхүү ад үзэж, нухчин дарах гэж буй оролдлогыг нь З.Энхболд гэдэг эрхэм зүгээр хараад суухгүй нь лав. Уг нь З.Энхболд “Алтан гадас”-ынх. Гэхдээ “Алтан гадас” байтугай нь хуваагдчихаад байгаа нөхцөлд фракцийн гарал үүслээр ирээдүйг таамаглахад учир дутагдалтай болчихоод байна. Энд зөвхөн эрх ашгийн л тэмцэл өрнөж буйг АН-ынхан хүлээн зөвшөөрөх биз ээ. Үүнийг АН-ын гишүүд, дэмжигчид уншилтгүй, цээжээр мэдэж байгаа. Тиймээс уншихыг хориглоно хэмээн зөрүүдэлсэн минь энэ.

У.ОРГИЛМАА

Зохиогчийн эрх: "Улс төрийн тойм" сонин

ULS TURIIN TOIM COMMENTARY ON EX-PRESIDENT AND MPRP CONFLICT-Н.Энхбаяр ба МАХН

1 минутын өмнө

Улс төрийн ой санамж дахин сэргэв. МАХН-ынхан хуучин нэрээ санагалзахын цагт экс Ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр Монголын ардчилсан хөгжлийн нам байгуулж, гуравдагч хүчний орон зайг эзлэхээр шийджээ. Н.Энхбаяр+ҮШН+Ард түмний холбоо=Монголын ардчилсан хөгжлийн нам. УИХ-ын 2012 оны сонгуулиас өмнөхөн ийм бүтэцтэй нам байгуулагдаж, МАХН-ын солигдсон нэр, Ардчилсан намынхны “алдсан” үзэл баримтлал дээр тоглолт хийх магадлалтай боллоо. МАХН-ынхан нэрээ Монгол ардын нам болгосны дараа энэхүү товчлол ердөө л хоосон орон зай болно. Харин Ардчилсан намынхан үзэл баримтлал битгий хэл өөрийн гэсэн “толгой”-гүй болчихоод байгаа энэ цагт Н.Энхбаярын дэвшүүлсэн хувилбар хамгийн оновчтой байх нь тодорхой. Буддын шашинтан гэдгээ үе, үе сурталдаж, журмын нөхдөө намын Бага хурал хуралдахын өмнөхөн ил тод гоочилж дөнгөсөн экс Ерөнхийлөгч МАХН буюу Монгол ардын намын 90 жилийн ойн үеэр томоохон сюрприз барихаар зэхэж байна. “Тийм” гэдгээ ч өчигдөр эчнээ мэдэгдчихлээ. 2011 оны гуравдугаар сарын 1. Энэ өдөр МАХН-ынхан 90 жилийн ойгоо МАХН биш, Монгол ардын нам гэсэн нэрэн дор тэмдэглэнэ. Харин талбайн нөгөө талд туг, хиур барьсан нөхөд тэдэнд хуучин нэрийг нь санагалзуулж, өөрсдөө МАХН хэмээх товчлол дээр тоглохоо сэм зарлалаа.

МАХН-ынхны “банкаат”-ны үеэр Ард түмний их хуралдай хийх болсны гол зорилго нь ийм аж. Н.Энхбаярын экс нам 150 гаруй мянган гишүүнтэй. Тус намын үе, үеийн төлөөлөл дунд түүнийг дэмжигчид бий. Ялангуяа Н.Энхбаярын улаан фэн болсон ахмад гишүүн олон. Тиймээс экс Ерөнхийлөгчийн фракцийнхан тэдний сэтгэл зүйд дөрөөлсөн тоглолт хийх нь гарцаагүй. Тэгээд ч МАХН-д “Энхбаярынхан” гэх улс төр, эдийн засгийн бүлэглэл өдгөөг хүртэл оршин тогтнож, намынхантайгаа нэг хэсэг дайсагналцсан ч сүүлийн үед нам жим болжээ. “Элсний 13”, бас жигүүрийнхэн Бага хурлын XII хуралдаанд дипломат байр сууринаас оролцсон нь намаасаа салан тусгаарласны илэрхийлэл юм. МАХН-ынхан XXVI их хуралдаа бэлтгэх зуур тэд хөдөөгүүр давхиж, намын гишүүдтэйгээ ойрын зайны улс төр хийж эхэллээ.

МАХН-ынхан Улсын дээд шүүхэд гомдол гаргажээ. Тэд энэхүү гомдолдоо “Нэр бүхий иргэд Монгол ардын нам байгуулахаар 1991 оны есдүгээр сарын 20-нд Улсын дээд шүүхэд өргөдөл гаргаж, 1992 оны дөрөвдүгээр сарын 3-ны өдөр улсын бүртгэлд бүртгүүлэн гэрчилгээгээ авчээ. Тухайн үед манай нам үүний эсрэг гомдол гаргасан ч Улсын дээд шүүхийн иргэний хэрэг эрхэлсэн шүүх коллеги 1992 оны хоёрдугаар сарын 25-нд “Гомдлыг хүлээн авах боломжгүй” хэмээн үзэж, тус намыг улсын бүртгэлд бүртгэсэн. Харин Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн тухай хууль 2003 онд батлагдахад Монгол ардын намынхан намаа шинэчлэн бүртгүүлэх хүсэлтээ Улсын дээд шүүхэд гаргаагүй. Иймээс Улсын дээд шүүхийн Иргэний хэргийн танхим тус намыг 2006 оны зургадугаар сарын 30-нд татан буулгасан” хэмээн дурьдсан байх юм. Улсын дээд шүүх саяхан МАХН-ын нарийн бичгийн дарга Ц.Сүхбаатарт хаягласан бичигтээ Монгол ардын нам тэргүүтэй есөн намыг тухайн үед хууль биелүүлээгүй учир татан буулгаснаа мэдэгджээ.

Нэгэн үе Ардчилсан намынхантай фракцилж явсан нөхөд 2007 онд Монголын ардчилсан холбоо хөгжлийн нам байгуулах гэж байсан. Гэвч Улсын дээд шүүх тус намыг улсын бүртгэлд бүртгэхээс татгалзсан юм. Ардчилсан холбоо ба хөгжил хэмээх үгэн дээр улс төрийн тоглолт хийхийг хүсэмжлэгчид Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн 2009 оны сонгуульд Н.Энхбаярыг ил цагаан дэмжсэн билээ. Тэгэхээр Н.Энхбаярын гарт МАХН, бас Ардчилсан холбоо хэмээх ард түмэнд хэдийнэ танил болсон “материал” орж ирлээ гэсэн үг. Энэ бол түүний хувьд том олз юм. Ерэн жилийн түүхтэй экс намынхан нь АНУ-ын экс Ерөнхийлөгч Билл Клинтон, Английн Ерөнхий сайд асан Тони Блэйр нараас жишээ авч, улс төрийн гуравдагч замыг сонгож байгаа бол Н.Энхбаяр зүүн, барууны үзлээс захлан авч, гуравдагч хүчний орон зайг зүглэлээ.

С.БАТТУЛГА

Another columnist commentary on trouble in DP-МАХН-ын шидсэн өгөөш АН-ынхныг бутаргав уу

1 цаг 2 минутын өмнө

Ардчилсан намын хуучин өвчин сэдэрлээ. Сонгууль дөхөхөөр гал тогоон дотроо буцалж, талцаж, хэрэлддэг уламжлал тогтжээ. Нэгэн үе иймэрхүү талцлаас болж М.Энхсайхан намаа орхисон түүх бий. Магадгүй энэ түүх дахин давтагдахгүй гэх баталгаа бий гэж үү. Нам доторх иргэний дайнаа улс төрийн нам амьд, ардчилалтай байгаагийн шинж гэж хамгаалдаг.

Гэвч энэхүү ардчилал нь тус намд нэрмээс болсон уу гэхээс нэмэр болсонгүй. Өвөр түрийндээ жийлцэх болсон АН дотроо хагаралдаагүй гэдгийг тус намд харьяалагдах амтай бүхэн хэлж буй. Гэвч гартаа барьсан хөзөр нь нэгэнт нэг нэгээрээ харагдаж эхэлсэн бус уу. АН, АХХ-ны бүсийн чуулга уулзалтууд ямар учраас давхардав.

Нэгнийхээ араас бууж, морьдсон энэхүү үйлдэл хагарал, намын нэгдсэн зохион байгуулалт алдагдсаныг илтгэсэн. “Санамсаргүй” гэх байд лаар удирдлагууд нь тайлбарлах гэж оролдсон ч хөзөр нэгэнт дэлгэгдэх нь тэр. Үүний дараахан УИХ-ын гишүүн Э.Бат-Үүл АХХ тэр дундаа С.Эрдэнэд хаягласан захидал намын байдлыг улам ч хурцатгав. Өөрөөр хэлбэл, “Алтан гадас”, АХХ гэх төрийн бус байгууллагын угшилтай боловч бусдад нам доторх фракц хэмээн ойлгогдсон хоёр холбоо үзэлцэж эхэлсэн юм.

АХХ-ыхон намын даргаа авч хаях болон Ардчилсан намыг Засгийн газраас гаргахын тулд нам дотроо биш намынхаа гаднаас довтолж эхэлсэн. Үүний хариуд Улсын баатар “АН Засгийн газраас гарах эсэхийг намын удирдах дээд байгууллага ҮЗХ гаргах ёстой. Учир нь хамтарсан Засгийн газар байгуулах МАХН-ын саналыг ҮЗХ олонхоороо шийдсэн.

Харин АХХ-ны явуулж буй үйл ажиллагаа, Ардчилсан нам руу хийж байгаа дайралт зэрэг нь өнөөгийн нөхцөлд МАХН-д урвасантай адил. Магадгүй АН Засгийн газраас гарах хэрэгтэй гэж шахаж байгаа хүмүүс үүний дараа өөрсдөө Засгийн газарт гүйгээд орчих юм биш биз, урьд өмнө ийм түүх олонтаа давтагдсан. Тэр дундаа АХХ-ныхон Засгийн газарт орохгүй гэсэн баталгаа гаргаж чадахгүй байна лээ” хэмээн хэлсэн нь хагарлын үүдийг улам ч нээж өгсөн гэхэд болно.

С.Эрдэнэ эсрэг мэдэгдэлдээ “Хамтарсан Засгийн газрыг хамгаалж буй Э.Бат-Үүл өөрөө урвагч. Өнгөрсөн 20 жил түүнийг ямар замаар хэрхэн замнаж ирснийг мэднэ. АН хамтарсан Засгийн газраас татгалзаж, Үндсэн хуулиар хүлээсэн сөрөг хүчнийхээ үүргийг биелүүлэх ёстой. АХХ дараагийн ээлжийн албан тушаалыг горилсондоо ийм үйлдэл хийгээгүй” гэжээ. Гэвч АХХ-ны нөхөд нь хамтарсан Засгийн газраас гарах эсэх асуудлыг ҮЗХ-гээр шийдвэрлэнэ. Тэр бол С.Эрдэнэ гишүүний байр суурь болохоос АХХ-ных биш хэмээн хөшигний ардуур оров.

Сүүлдээ С.Эрдэнэ намыг өөрийн хувийн компаниа болгосон гэх яриа ч чих дэлсэх болов. Улмаар мордохын хазгай гэгч С.Эрдэнэ гишүүнд тохиов бололтой. Өнгөрөгч бямба гаригт Нийслэлийн Ардчилсан намын Зөвлөлдөх зөвлөл хуралдаж С.Эрдэнийг хусаж орхив. Түүний оронд МоАХ-ны биет төлөөлөгч гэж хэлж болох Ш.Түвдэндоржийг олонхын саналаар дэмжсэн юм. МоАХны дарга Х.Баттулгыг ҮЗХ-ны гишүүний тойргоос хассанаар энэхүү маргаан дэгдсэн гэх. Үнэндээ С.Эрдэнэ, МоАХны хоорондох өрсөлдөөн мэт харагдавч МАХН-ын өгөөшийг үмхчих шиг.

Ах нам гал тогоон дотроо хагаралдах АН-ын зуршлыг хэдийнээс мэдэх билээ. Иймдээ ч дарин дээр давс нэмэж, хачирлачихаад алсаас харж суудаг. Бусдын өгөөшийг амталсан АН хэрхэн өөр хоорондоо уралдаж, хэрэлдэхийг амьдаар харуулах нь тэдний хувьд үзүүштэй жүжиг болдог аж. АН дотоодын иргэний дайнтайгаа хутгалдаж байх зуур ху нам сонгуульд ялалт байгуулах арга ухаанаа хэдийн сийлчихнэ. Ийнхүү 2012 оны сонгууль нүдэнд торж, ах намын өгөөш ч цэгээ олж, АН иргэний дайнд морьдсон нь энэ болов уу.

Галыг газар авахаас өмнө унтраахгүй бол асуудал хурцдахын хэрээр намын хагарал бий болно. Нэг л өглөө АН Н.Алтанхуяг, З.Энхболд гэсэн хоёр даргатай болж, тамга, тэмдгээ булаалдаж байх вий. МАХН ч өөгүй өндөг шиг биш ээ. Тус нам ч дотроо хагаралдаад буй. Гэхдээ далд. Ах намын удирдлагууд хоорондоо учраа олчихвол доодуул нь өрвөлзөөд байдагг үй онцлогтой. Сүүлийн үед удирдлагууд нь эрх мэдлээ тэлэх, хүрээллээ бэхжүүлэх тоглолтыг дор бүрнээ хийж эхэлсэн.

Өнгөн дээрээ нам нэрээ угааж, дээлээ солихоор хаацайлах болов. Тус намд ийн хөдөлгөөнд орсон нь ч сонгуулийн дуу ойртсоны илэрхийлэл. Сонгууль дөхөхөөр нэр, билэгдлээсээ эхлээд бүхий л зүйлдээ сэлгээ хийхээр эрмэлзэж эхэлсэн нь энэ. Өнгөрсөн долоон хоногт л гэхэд МАСЗХ-ныхноо хуралдуулж, нэрийг нь өөрчлөв. Улмаар намын удирдах зөвлөл сүрээ рээ далайлган Намын зохион байгуулалтын хэлтсийн дарга Л.Оюун-Эрдэнийг 100 хувийн саналаар Г.Занданшатарын оронд оруулсан юм.

Энэ бол намын удирдлага хэнийг хаана, ямар албан тушаалд сэм тохиролцоод тавьчихдагийн жишээ. Хал үзэж, хашир суусан ах намын бусдын өгөөш болдоггүй, дотоод хагарлаа бус дад дэлгэдэггүй нь энэ дээ. Ямартай ч ирэх саруудад болох ҮЗХ, Их хурлуудаараа эрх баригчид ямар хөзөр дэлгэхийг харж л суухаас.

Л.Нинжсэмжид http://www.niigmiintoli.mn/

COMMENTARY ON NEW, YOUNG GENERATION OF MPS-Х.Тэмүүжин, Ж.Сүхбаатар нар архагуудын эсрэг тэмцэж өврийн эгнээнд шилжинэ

2 цаг 17 минутын өмнө

УИХ-ын гишүүн Х.Тэмүүжин парламентын хяналтыг хүчтэй болгох талаар хуулийн төсөл санаачилж, тэр нь ангийнхаа ахмад үеийнхний дургүйг хүргээд байгаа.

Х.Тэмүүжин өөрийнх нь тодорхойлсноор арын эгнээний улс төрч. Олон жил улс төрд явчихаад “Намайг хэн яаж, нохойг хэн саахав” хэмээн пээдэлзэж явдаг улс төрчдийг хазаарлахын тулд энэ парламентын хяналт онцгой чухал гэж тэр үзэж байгаа бөгөөд бусад гишүүдээсээ ч багагүй дэмжлэг хүлээж байгаа. Хуучны пээдгэрүүд арын эгнээнийхэн буюу шинэ гишүүддээ боломж олгохгүй, болж өгвөл үг ч хэлүүлэхгүй байх гэдэг нь нууц биш.

Жишээ нь, ХЗДХ-ийн сайд, УИХ-ын гишүүн Ц.Нямдорж Х.Тэмүүжин хоёр тун таарамж муутай. Нямка нь Тэмүүжинг "нусгай бацаан" гэдэг бол Тэмүүжин нь нөгөө овгороо үеэ өнгөрөөсөн амьтан гэдэг. Зөвхөн АН-ынх гэлтгүй Ц.Нямдорж намынхаа зарим хуульч залуу гишүүдтэй ч таарамжгүй харьцдаг. Ж.Сүхбаатар гишүүнийг гэхэд л зангиагаар нь боож байсан гэлцдэг.

Х.Тэмүүжин, Ж.Сүхбаатар нар арын эгнээн дотроо овоо дотно юм шиг байгаа юм. Аль алинд нь намынх нь овгоруудаас дарамт ирдэг бололтой. Гэхдээ яахав, залуу хүмүүсийн аагаар хийх гэснээ хийж, хэлэх гэснээ хэлэх хэрэгтэй гэдэгт харин ч нэг үзэл бодол нэгддэг аж. Тэдний нэр хүнд ч сүүлийн үед багагүй өсч байгаа.

Тэгэхээр намынх нь хууччуул яаж ч дарамталж, үгээрээ байлгах гээд дийлэхгүй бололтой. Хууль зүйн сайдын хувьд Ц.Нямдорж тэдний тухай ямар нэг факт цуглуулахыг завдлаа ч авлига аваагүй, ашиг сонирхлын зөрчилгүй л бол бүх юм зүгээр. Тэгэхээр арын эгнээнийхэн дараагийн сонгуулийн дараа өврийн эгнээнийхэн болох боломжтой гэсэн үг.

ECONOMY

REPORT THAT EXCHANGE RATE HAS STABILIZED IN 1330-1340 RANGE-Ам.долларын саналыг төв банк зөвшөөрсөнгүй

Өнөөдөр 8 цаг 19 минут

“Ноён ногоон”-ны “ааш” сүүлийн үед тайвширчээ. Ам.доллар 1600 төгрөг давж, 1290 рүү ортол “унаж” савлаж байснаа сүүлийн өдрүүдэд 1330-1340 төгрөг гэсэн ханш дээр тогтворжжээ. Өчигдрийн байдлаар Монголбанкнаас зарласан албан ханш 1332.76 гэсэн байна, юань 198.70, рубль 43.04, вон 1.15 төгрөг байна. Харин валют арилжааны цэгт өчигдөр 17.45 цагийн байдлаар 1330 төгрөгөөр аваад, 1334-өөр зарж байлаа. Мөн юанийг 198.5 төгрөгөөр аваад 199, рублийг 42.30 төгрөгөөр аваад, 42.60-аар, воныг 1.16 төгрөгөөр аваад, 1.17-гоор зарна гэжээ.

Энэ дашрамд Төв банкнаас хоёр удаа болдог валютын дуудлага худалдааны энэ сарын мэдээнд анхаарлаа хандуулъя. Сарын хамгийн эхэнд болсон дуудлага худалдаагаар төв банк валют худалдаж авч бас, худалдсангүй. Харин 9-нд болсон дуудлага худалдаагаар банкууд Монголбанкинд нийт гурван сая 570 мянган ам.доллар худалдах санал ирүүлжээ, Монголбанк банкуу дын төлбөр түргэн гүйцэтгэх чадамжийг сайж руулах, ханшийн огцом хэлбэлзлийг тэнцвэржүүлэх болон ам.долларын илүүдэл эрэл тийг хангах зорилгоор дуудлага худалдааны шийд вэрийг гарган уг саналын 100 хувь хангаж, санал болгосон бүх ам.долларыг банкуудаас худалдан авчээ. Тэгвэл энэ сарын 14-ний өдрийн дуудлага худалдаагаар банкууд зургаан сая ам.доллар худалдан авах санал ирүүлсэн боловч Төв банк саналыг хүлээн аваагүй байна. 16-нд ч мөн дуудлага худалдаа болоогүй байна.

Энэ жил өмнөх онуудтай харьцуулахад Монголыг чиглэсэн ам.долларын урсгал эрс нэмэгдэж байгаа. Тиймээс нийлүүлэлт их байгаа тул ам.долларын ханш буурч, үүний нөгөө талд төгрөг чангарч буй юм. Төгрөг чангарснаар манайд сайн, муу гээд л хэд хэдэн шалтгааныг тоочдог. Гэсэн хэдий ч эцсийн бүтээгдэхүүн экспортолдог улс биш болохоор төгрөгийн чангаралт Японд үүсээд байгаа шиг асуудлыг Монголд үүсэх магадлал бага. Харин ч иргэдийн бодит худалдан авалт сайжрах сайн талтай.

Төгрөг чадал суулаа гэж баярлахын нөгөө талд бидэнд бас болгоомжлох асуудал бийг эдийн засагчид сануулж байгааг мартаж болохгүй. Төрийн албан хаагчдын цалин 30 хувь нэмэхийн зэрэгцээ, үүнийг дагаж хувийн хэвшлийнхэн ч цалингаа тодорхой хэмжээгээр нэмж болзошгүй. Хэрвээ хувийн хэвшил ажилчдынхаа цалинг нэмвэл, мөн гаргаж буй бүтээгдэхүүнийхээ үнийг нэмэх болно. Ингээд түрүүн хэлсэн болгоомжлол-инфляцийн хөөрөгдөл нөмрөх айдас биеллээ олчих вий дээ.

Б.СҮРЭН

TT UPDATE REPORT-Тавантолгойн тулаан эхэллээ

Өнөөдөр 8 цаг 30 минут

Өнөөдөр Тавантолгойн орд газарт олборлолт хийх ком па ниудын эхний саналыг хүлээн авна. Энд сана лаа ирүүл сэн компаниудаас эх ний шадгаруулалтад тэнцсэн эсэ хийг есдүгээр сарын 24-нд мэдээлж, шалгарсан ком паниудад дараагийн сонгон шалгаруулалт оролцох урилгыг хүргүүлэх ёстой юм. Өнөөдрийн 16 цагаар саналыг хүлээж авахыг тасалбар болгох учраас ямар компаниуд саналаа ирүүлсэн нь тодорхойгүй байна. Ямартаа ч тендерт ирүүлсэн компани бүр эргэн төлөгдөхгүйгээр 8000 ам.доллар тушаах ёстой. Мөн уул, уурхайн салбарт ажилласан туршлагатай, олон улсад болон орон нутагтаа нэр хүндтэй компаниуд байх ёстой бөгөөд сүүлийн гурван жилийн санхүүгийн тайлангаа ирүүлэх ёстой гэх мэт нөхцлүүд заасан байгаа.

Дэлхийн анхаарлыг татаж, га даад дотоодын компаниуд хүчтэй өрсөлдөх байх гэсэн хүлээлт нэгэнт үүссэн Тавантолгойн ордын хувьд гадаад, дотоодын олон компаниуд “тулалдана”. Ямартай ч анх Тавантолгойн ордыг яриа гарч эхлэхэд л саналаа ирүүлсэн байсан 11 консорциум саналаа ирүүлсэн байх ёстой.

Мөн үндэсний компаниудаа дэмжихийн тулд монгол+гадаад гэсэн байдлаар консорциум болон оролцох чиглэлийг хангавал сайн гэгдэж байсан ч тендерийн нөхцөлд энэ талаар ямар нэгэн нөхцөл заагаагүй байгаа аж. Анхнаасаа яригдсан гэх 11 консорциумын хувьд зарим нь “хөдөлгөөнд орсон” мэдээлэл байгаа. Тухайлбал, “Северсталь” өөрсдийн консорциумаас гарч байгаагаа бараг жил гаруйн өмнө мэдэгдсэн бол саяхан Японы “Мицуй”, Хятадын төрийн өмчит “Шинхуа”-тай хамтран Тавантолгойн олборлолтын шалгаруулалтад оролцоно гэсэн Японы өдөр тутмын “Никкей бизнес” мэдээлэл гарсан юм. Дашрамд сануулахад, өмнө нь:

-Бразилийн “Вале”, Энэтхэгийн “Жиндал Стилэнд Пауэр”, БНСУ-ын 11 компаниас бүрдсэн консерциум,

-ОХУ-ын хоёр компанийн консер циум ”Базовый элемент”, “Реново” уг нь гурван компани хамтрана хэмээж байсан боловч өнгөрсөн жил “Северстал” нэрээ татсан,

-АНУ-ын “Пибоди Энержи” болон БНХАУ-ын “Шинхуа Энержи” компанийн хамтарсан консерциум,

-Япон Улсын “Мицуи энд Ко” компани, мөн улсын “Иточу“ корпорациар ахлуулсан “Сожиц”, “Марубени”, “Сумитомо” компа нийн консерциум,
-Швейцари-Австралийн “Экст рата” компани,

-ОХУ-ын “Оросын төмөр зам” нийгэмлэг,

-БНХАУ-ын “Эрдос Чинглон Коул” групп тендерт оролцоно гэдгээ мэдэгдэж байсан.

Үүнийг тухайн үед буюу жил гаруйн өмнө зарим эх сурвалж тендерийн эхний шатны шалгаруулалт тэнцсэн оролцогчид гэж томьёолж байсан ч дараа нь манай Засгийн газрын “чиг шугам” дахиад л өөрчлөгдөж одоо санал авч байгаа сонгон шалгаруулалтыг эхний шатны гэж нэрлэж байгаа. Өмнө нь шалгаруулалтад оролцох сонирхлоо илэрхийлсэн тэд энэ удаад ч мөн саналаа ирүүлсэн байх. Мөн дээр ганц нэг жишээ татсанаас гадна “нэгдэл”-үүдэд ямар өөрчлөлт орсон байж одоогоор зарлаагүй байна.

Мөн үүн дээр бусад оролцогчид нэмэгдсэн байх. Тухайлбал, Тавантолгойн орд газрыг монголчууд өөрсдөө хийх ёстой гэсэн уриа дэвшүүлсэн “Монгол 999 үндэсний нэгдэл”-ийнхэн тендерт саналаа өгөөд байгаа гэсэн. Гэхдээ дээр дурдсан сүүлийн гурван жилийн санхүүгийн тайлангаа ирүүлнэ гэсэн заалтыг хэрхэх юм бол? Байгуулагдаад хагас жил ч болоогүй нэгдэл учраас. Бас Монголын том гэгддэг компаниуд нэгдэх, эсвэл нэг нэгээрээ гадны компаниудтай нэгдэх байх гэсэн хувилбарууд яригдаж байсан юм. Ямартаа ч анхны сонгон шалгаруулалтад “хэн хэн” оролцсон болон эхний шатыг давсан талаарх мэдээлэл энэ долоо хоногт багтан буюу есдүгээр сарын 24 гэхэд тодорхой болох буй за.

Харин өчигдөр буюу есдүгээр сарын 20-нд “Эрдэнэс Тавантолгой” компанийн гүйцэтгэх захирлыг сонгон шалгаруулах шалгаруулалтын хугацаа дууссан. Санал авах хугацаа энэ өдрийн 12.00 цагаар тасалбар болсон бөгөөд 17.30 цагт саналын хайрцгийг нээхээр товлосон. “Эрдэнэс Тавантолгой” компани нь стратегийн орд газруудыг бүхэлд нь хариуцаж байгаа “Эрдэнэс МГЛ” компанийн охин компани. Гүйцэтгэх захирлын сонгон шалгаруулалт уул уурхайн салбарт 15 жилээс доошгүй, олон улсад танигдсан компанид ажилласан байх гэх мэт нөхцөл заасан нь гадаадын хүмүүст илүү боломжтой хувилбар буюу гэсэн таамаглал төрүүлээд амжсан. Өчигдөр 19,00 цагт авсан мэдээллээр шалгаруулалтад 10 гаруй оролцогч саналаа ирүүлсэн гэж байлаа. Одоо үнэлгээний ажил хийж, ирүүлсэн материалтай танилцан, саналаа өгсөн хүмүүстэй уулзаж ярилцана. Гадаад, дотоодод байгаа хүмүүсийн урьж уулзахаас эхлээд нэлээд ажил, хугацаа шаардлагатай учир, дүн ирэх аравдугаар сард гарах бололтой. Дээр өгүүлснээр гадаадын хүмүүс оролцох илүү магадлалтай гэгдэж байсан бол Монголоос бас гадаадаас тэнцүүхэн тооны хүн саналаа ирүүлсэн гэж байлаа.

Мөн дашрамд сонирхуулахад “Эрдэнэс МГЛ” Тавантолгойд олборлолт, хөрс хуулалтаа хийж эхэлсэн гэсэн мэдээлэл гарч байсан. Үүнд Тавантолгойн гэх таван тусгай лицензэт талбайд тус тусад нь буюу “Эрдэнэс МГЛ”, “Эрдэнэс Тавантолгой” компаниуд болон гадаад, дотоод оператор компаниуд олборлолтыг хийхээр төлөвлөөд байгаа юм уу гэсэн таамгийг төрүүлсэн. Харин үүнийг “Эрдэнэс МГЛ” компанийн захирал Энэбиш “Зөвхөн олборлолтын өмнөх бэлтгэл ажлыг хангах, хөрс хуулалт, камп байгуулах зэргийг хийж байгаа. Оператор компанийг шалгаруулах ажилд тодорхой цаг хугацаа хэрэгтэй учир, өвөл болохоос өмнө урьтаж, хөрс хуулах ажлыг эхлүүлээд байгаа” гэж тайлбарлалаа.

А.ТУЯА

Big un REPORT on fluorspar INDUSTRY IN MONGOLIA

ANNOUNCEMENT ON SharYN goal WEBSITE AND CORPORATE GOVERNANCE INCLUDING NEW WEBSITE SHARYNGOL.COM

REPORT ON UPCOMING LSE CONFERENCE IN TOWN-Монголын хөрөнгийн зах зээлийн ээлжит бага хурлыг Лондонгийн хөрөнгийн бирж зохион байгуулна

20 минутын өмнө

Лондонгийн Хөрөнгийн Бирж энэ сарын 29-ний өдөр Улаанбаатар хотноо Монголын Хөрөнгийн Зах Зээлийн Хоёрдугаар бага хурлыг зохион байгуулах гэж байна. Бага хурлын зорилго нь дотоодын компаниуд, Монголын Засгийн газар, хөрөнгө оруулагчид болон Лондон дахь зөвлөх нарын хоорондын холбоог өргөжүүлэхэд оршиж байгаа аж.

Энэхүү бага хурал нь Монголын хөрөнгийн зах зээлд хөрөнгө оруулах талаар Лондонгийн Хөрөнгийн Биржээс зохиож буй олон арга хэмжээний нэг юм. Өмнө нь 2009 оны аравдугаар сард Кемпински зочид буудалд болсон Монголын Хөрөнгийн Зах Зээлийн анхдугаар бага хурал нь Монголын хувийн хэвшлийнхэн болон хөрөнгө оруулагчдын анхаарлыг ихээр татаж чадсан билээ. Үүний дараагаар, 2010 оны 6 дугаар сард Лондонгийн Хөрөнгийн Бирж дээр “Монголын Уул, Уурхайн Санхүүжилтийн Өдөрлөг” зохиогдож, өдөрлөгөөр Лондонгийн санхүүжүүлэгчдэд Монголын компаниуд болон Засгийн газрын агентлагуудыг танилцуулсан юм.

Энэ сарын 29-нд зохиогдож буй бага хурал нь Монголын хөрөнгө оруулалтын орчин, Монголын Хөрөнгийн Бирж дээрх арилжааны ирээдүй, компанийн засаглал, болон хөрөнгийн зах зээлийн стратегиуд гэсэн сэдвүүдийг хөндөх юм байна.

Мөн Монголын компаниудад хувьцаагаа дотоод болон гадаадын зах зээлд гаргах шалтгаан, боломжуудыг таниулах ажээ. Монгол Улсын Засгийн газрын болон Монголын Хөрөнгийн Биржийн төлөөлөгчид, Лондонгийн Хөрөнгийн Биржийн удирдлагууд, хөрөнгө оруулалтын банкууд, хөрөнгө оруулагчид болон зөвлөхүүд илтгэл тавих юм. Бага хурлын талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг www.mongolianipo.com -с авч болно.

Лондонгийн Хөрөнгийн Бирж нь шинэ тулгар хөгжиж буй орнуудын компаниудтай хамтран ажилласан арвин туршлагатай. Лондонгийн хөрөнгийн бирж дээр дараах томоохон шинэ тулгар хөгжиж буй орнуудын 410.9 тэрбум фунт стерлингийн зах зээлийн үнэлгээ бүхий 280 гаруй компаниуд бүртгэлтэй байна:

1.ОХУ ба ТУХН-ийн гишүүн орнууд (Казахстан, Гүрж, Киргизстан, Туркменистан, Узбекистан)
2.Африк
3.Энэтхэг
4.Хятад

Лондонгийн Хөрөнгийн Бирж нь том, жижиг уул, уурхайн компаниудад хөрөнгө босгоход нь тусалж байсан өөрийн түүхээрээ бахархдаг. Өдгөө уул, уурхай нь Үндсэн Зах Зээлийн үнэлгээний 13 хувийг эзлэн, гурав дахь том салбар болсон байна.

Ч.Болор

Un REPORT ON mse decline IN TOP20

CHINESE ISSUE

ANTI-CHINESE UNEN REPORT THAT CHINESE CITIZENS HAVE DROVE OVER MGL PERSON AND TRIED TO FLEE-Хятад иргэд хvн дайраад зугтахыг завдав

2010-09-21 10:33:32 , Мэдээний дугаар: #1176087

Чингэлтэй дvvргийн гуравдугаар хороонд байрлах Энхтайван найрамдлын ордны автобусны буудлын ойролцоо хятад иргэд хvн дайрсан хэрэг єчигдєр гарлаа.

сурталчилгаа »

"Хєл муутай 70 гаруй насны євгєн зам гарах гэж явтал 62-90 УБС улсын дугаартай "Марк-II" маркийн автомашин дайрсан" хэмээн гэрч н.Мєнхбат ярьсан юм. Харин хохирогч Рэнцэндорж "Євєє нь гэртээ харихаар явтал гэнэт араас машин ирээд дайрчихлаа. Хєл дээгvvр гарсан болохоор євдєєд босч чадахгvй л сууна.

-Таны араас дохио єгєєгvй юм уу?
-Vгvй ээ, шууд л ороод ирсэн.

-Таныг жолооч нь авч явахыг завдсан гэсэн vv?
-Машинаасаа гарч ирээд явъя гэж дохиж зангаад байсан. Гэхдээ энд байсан хvмvvс азаар явуулсангvй. Бvгдээрээ хятад хvмvvс болохоор яриаг нь ч сайн ойлгосонгvй гэв. Жолоочоос хэргийн талаар тодруулах гэтэл "Би хvн явсныг харсангvй" гэснээс єєр vг хэлсэнгvй.

Сvvлийн vед хятад иргэдийн монголчуудыг дээрэлхэн доромжилсон гэмт хэрэг цєєнгvй гарсан нь олны дургvйцлийг хvргэсэн бололтой. Энд зогссон олон хvн "Эднийг ер нь нийлж байгаад зодчихъё" гэж ярилцан машиныг нь цохиж байв. Vvнээс эмээсэн бололтой хятад иргэд ч хэн нэг рvv утас цохиход удаа ч vгvй 3-4 тооны хятад иргэн хvрч ирсэн. Тэдэнтэй зэрэгцэн цагдаагийнхан ч ирсэн юм.

М.ЄНЄРЄЄ

By Dale Choi(Erdenedalai Choinkhor),

2010-09-20T00:41:00.000-07:00

YET AGAIN,

DP’S CHRONIC ILLNESS RELAPSES

By Baabar

MPRP folks just had the party conference. It’s a preface to soon to take place party congress and means actually reigning in leash for folks mostly of in-between age who kept showing up all over the place, shouted their lungs out and throwing out some wash water. Elections is coming up, it is time to hustle. Indeed, what can I say, it is a party with iron discipline that never spills over no matter how much it boils over. It is an almost a reflex for MPRP to tighten up its MPs before the elections. On one occasion, before 2004 elections poor Oyukhorol[1] was expelled out the part for tearing down statue of a father-in-law of a party’s chairman. It is a lesson for others to learn. Moreover, a movement was going on to establish solidarity agreement with the party chairman before the elections. Actually, it is a blackmail under the name of solidarity. Can one imagine how many thousands of state officials have established solidarity agreements and left their signatures?

Yet, stabbing each other as elections approach is DP’s chronic illness. As they say, once you throw a stone between bulls who are throng together to clash, they start to charge. As soon as DP folks and factions throng together, a stone thrown from someplace lands among them. So, gloves are off and fight till the end is on. It’s turned into habit already, it is almost some kind of Naadam spectacle of national variety.

In elections of 1990 a result of five new parties running each on their own, MPRP took almost 90 per cent of 430 seats of People’s Great Khural.[2] Bunch of chiefs of collective farms. Well, in any case, god bless their souls, they convened for 76 days and got Mongolia new Constitution. In 1992 Social Democrats ran on their own and grabbed two seats, other parties united and got 4 seats among them. Having learned the mistake, opposition four parties united and got 50 seats in 1996. But, it was all not peace and quiet, bunch of fellows ran on their own doing so called restoration and killed tons of seats. It is estimated that seven seats were lost because of them. If there were 57 seats, democrats would not have gotten into opposition’s mouth and lose all the power.

Elections of 2000 were total disaster. Almost over 800 candidates of over twenty big and small parties fought it out on wide plains of Mongolia. Civil Courage party split from Democratic Party and ran on their own in the elections. Main campaigning of so called Mongolian democratic party headed by Erdene[3] was painting black Mongolian national democratic party that it itself split from. Come to think of it, I guess it was a casserole cooked by the commies[4]. As a result, Prime Minister Narantsatsralt got only seat in his native district and that was it. Yet MPRP, which got 72 seats in the Parliament, actually got 50,2 per cent of total votes . What can do you, when the other fifty per cent is split in fifty pieces.

On auspicious day of December 6, 2000 two main opposition parties, Mongolian National Democratic Party and Mongolian Socialist Democratic Party have united and established Democratic Party. We got it, now we realize, let’s quit doing this stupid split-up business. We are powerful when united. Bit and pieces that split from Mongolian National Democratic Party have come back, and joined up healing wounds of break-up and separation. Now, finally, we are talking business.

As it turns out, not quite so. Rule of Enkhbayar[5] lasted four years. Freedom of press was crushed, economic growth deteriorated, suspicions abounded, discrimination and persecution based on political views became widespread, 15 thousand state servants were thrown out to the street because of membership in or support for Democratic Party. Yet, DP, in any case, a party with seats in Parliament, in any case, an official opposition, did not care about it. The reason – it was busy waging internal civil war. The only thing talked was change of party chairman. The chairman was Dorligjav[6], the pretender Enkhsaikhan.[7] I was so fed up with it. Then a big guy Erdene showed up following Enkhsaikah, flexible as nails. And mostly drunk. Would bully others that he would stab and pierce. Who knows when he would put a shank made of what nail clipper between my ribs, so I started staying away and running away from him, finally stopped going to party headquarters building altogether. What the heck, it’s not like I am die of starvation.

Elections of 2004 went on, with flights, wounds and scars. It’s like this time it is together Erel’s party[8]. It is heard that Civil Courage Party is being dumped and that Civil courage folks have moved all to Erel. The talk is something like Altan gadas[9] is dumped. In any case, these elections were won, that’s a fact. Yet, indeed, DP folks were ripped off big time. Commies just dished it out bluntly that they will not accept results of the elections. Our folks, in hopes of making to some kind of seat, started chasing line after Enkhbayar. So, Coalition Government was established. Enkhsaikhan’s faction hated this Coalition. Subsequently, the Government was forced to resign. In return, Enkhbold[10] ‘s Government was formed and DP announced itself an opposition. Yet a group of democrats have established suddenly in the Parliament different parties and pushed their way into free space. What a shame, in fact, it would overstatement to say that they should be ashamed. I think I am not going to die of starvation, I am going to stay away from stuff like that. And even if I were starving to death, it would be still far more better that making shameless mess like this without. These guys are not blinking an eye and have the nerve to crap talk about people’s benefit, national development and stuff like that. Well, anyway, the guys did make out pretty decent for themselves, got buildings by whole subdivisions.

2008 elections came up. DP’s fist fights started again. So called Civil Movements Party was born. Before the elections, Party Chairman Elbegdorj proposed to nominate Batzandan and Magnai in the city and Ichinnorov, who turned into commie now , in Khovd[11]. Yet not only they refused but they left, spitting on the offer. Within their election campaign to shame both two parties the focus was to defamate DP from which they have split. Well, it appears that election ended up is much controversy, fire, weapons and human lives lost. Still, regardless of results of the elections, Coalition Government was established. It is explained that that was in order to resolve pressing issues before nation that because of not being resolved for so long became chronic. Indeed, it feels to me that it is no doubt correct solution in the meaning of being answer to lesson of two parties of tying up and not letting each other step forward and hurt the country in the process. Oyutolgoi has been put into the production. Economy has strongly rebounded. Today every day 15 million dollars is being invested into Oyutolgoi per single day. Results are clearly visible and are starting to be felt across distinctively. Tavantolgoi issue has managed in one form or another but still managed to pass through Parliament stall. In this way, talk that Coalition Government has no benefits is, to put it mildly, a rubbish.

Yet with 2012 in sight, the chronic illness has started relapsing. Dear leaders, it was said that 2012 is the end of the world, have you thought about that? Well, don’t know about the world, but what will happen to the party? A bunch of fellas have already started to organize mutiny to pounce on everything that has been created productively despite arguments and squabbles in past two years. So called regional forum of DP went on all over the country in duplicated manner. Talk about two DP bulls getting ready for charge each other. The talk is that golden carpet is to be changed into diamond one. [12] Apparently, it is a progress and guarantee of the development of the country. Yes, and also, a small guy with grand ambitions is to kick back on the carpet. But, mind you, it is an inevitable step for the better of the people and future of the country, so they say. What can I say, our partly folks get quiet down when only they are left with nothing and kick plastic bottles on the street. In last local elections the only district where election victory was achieved was Khan-Uul. Two years there has been non-stop mutiny. DP folks together with commies have started disturbances among people and now are in line with before court holding snitching papers. If commies will take Khan Uul, boy, they will be relieved. So, who actually throws a stone of discord among bulls throng together to charge? As for bull, indeed it is still a cow, after all.

I am a DP member. I vote for this party and will vote in the future. Yet I try to stay away as much as possible from party work. Because party committees at provincial, soum, district, capital level are private property of some small barons. Those small barons don’t even want to involve DP members on various works. Just a few of them work day and night for all the people as true patriots and make decisions by themselves. If I say something, perhaps they might stab a shank in my ribs. There are so many DP members who think this way. What to tell one’s heart, only voting is left. Yet, we , as people who got their own jobs and businesses, in anycase we take care of ourselves without stealing and we will not fight for food with these hungry ones. So, that’s how it goes. So what, since it is chronic illness anyway, the bulls are to keep on colliding. So when the day after the election is lost ,the lost one will come back with sharpened horns, what are we going to do, eh?

September 13,2010

(suggestions by translator are in parenthesis and comments are in footnotes)

Translated by US State Department certified translator Dale Choi(Erdenedalai Choinkhor), uclalumni@mail.mn

As always, I welcome your any feedback, suggestions or comments that you would like share with me, please drop me a line at uclalumni@mail.mn!

[1] Possibly refers to current MP.

[2] Parliament of that time.

[3] S.Erdene, current MP.

[4] World “khugiikhan” is used, which is colloquial word for MPRP and is a abbreviation of world “Khuvsgalt” – “revolutionary”.

[5] Refers to N.Enkhbayar, former Prime Minister, Parliament Speaker and President.

[6] Influential Mongolian politician, currently Prosecutor-General of Mongolia.

[7] Former Prime Minister of Mongolia, currently Chairman of New National Party.

[8] Refers to a party established by Mongolian businessman D.Erdenebat who own a company called Erel.

[9] Refers to one of the most influential DP faction.

[10] Former MPRP Chairman and Prime Minister, currently Deputy Premier, one of most influential leaders in MPRP.

[11] Western conservative province in Mongolia.

[12] Possible word play, golden carpet referring to Altan Gadas Faction, “Golden star” and diamond carpet referring to roughly approximate of “diamond” in S.Erdene’s name. “Erdene” means “treasure”.

2010-09-19T00:42:00.000-07:00

FALL SYNDROME

OF MONGOLIAN POLITIX

By Baabar

Lately an ad of a new movie called “Fall syndrome” is out. The ad is really cute, there is no argument that it does attract attention to the movie. The term “ Spring syndrome” with almost established (Mongolian) politics meaning has been around for a long time. Well, I think I have not heard before by being specified as “ Fall” one.

Our folks translate “syndrome” to Mongolian language in its medical meaning as is AIDS and so on. What is called syndrome is an occurrence of a disease with other features being caused by it. Actually it does not have to be a disease. Regular Mongolian social spring commotions have been observed and mentioned in a report of chairman of a commission of central committee (of MPRP) Genden way back in 1962. He wrote that various social movements, frustration and anger mostly take place in spring.

Yet there is, in fact, fall syndrome too. In a particular, this syndrome that is repeating itself for the last ten years in a same or similar fashion, is a subject, worthy of interest and research too, indeed. Third quarter of every year is a season for country of Mongolia as a whole to have holidays and relax. Starting after Naadam national holiday, folks, along with their families and friends, vacation in Mongolian countryside and visit their countryside relatives. During this time many naadam festivals of local significance would be organized. Also there is worship ceremonies of nature like mountains, rivers, etc. Worship ceremonies of this nature have origins in traditional shamanism, festivals of offerings to Lord Creatures of the land and pleasing them. However, it would be more suitable to understand those that it becomes more of a reason to have a naadam party rather than actually worshipping and protecting the nature . All Mongolian folks love Naadam.

August: period of re- activation of political life of the country. This month is a month of preparation of new academic year. Folks are busy preparing for studies of their children. Ads too are focused on this theme. Main attention of families is focused on how to take care of tuition payment of their children. Because during this time berries and nuts start to ripe, many families try to make money from that and take care of tuition expenses of their children. Although farming has transitioned to private property, harvesting bountiful harvest is understood as all-nation public deed, and the start of advertisements such as “ what are we gonna do if crops will be hit by hail!”, “ it is becoming cold at farming fields”, “ please do take some kind of measure” is, in fact, remains of old socialist system.

The sector responsible for education, in particular, places that issue student loans and send (students) to schools on state scholarships have high workload and there will widespread complaints and controversies in this regard. Also issue of residences for students coming into the city becomes an acute one.

Statistics good to know: about 160 thousand students study in domestic colleges. Annual tuition payment is 0.8-1.5 million tugrug.

August politics: Public wide political actions are rare. The reason is that a protest or any campaign action cannot reach out to the folks. However, incidents in this month of disturbances, mostly in countryside with a mining theme, have goals of attracting attention of members of Parliament and Government who are working, as well as having vacations in the countryside.

September: time of academic New Year starts and officials who have left for vacations come back and work of state administration settles down. In some locations, snow starts falling and it is starts becoming cold. In countryside, festivities and celebration get more festive. The reason is that is that fermented horse milk “airag” , that Mongols love to drink, gets best quality and taste, moreover, business of getting wool from herds, preparing for milk and dairying is generally over and time for leisure becomes plentiful. During this time country folks start having festivities mostly by themselves. A period of a lot of weddings.

Advertisements like” Let’s get herds to good pastures and fatten them in order to pass winter without any losses”, “ Let’s prepare forage”, “ If there will be dzud severe weather, forage will be crucial”, that originated during times when herds were state property, will start going by old inertia. Herders almost don’t pay attention to these slogans and promotions that are promoted in media sources for free. The reason is that since they are confident that, if there will be dzud severe weather ,the state or the city folks will send the necessary assistance, if herds are lost, they can get enrolled in a project to enable herds acquisition in humanitarian assistance sector and again get herds back, so no need for fear and they are busy celebrating festivities.

During winter and spring, snow and dzud severe weather are of great help to create an image of real patriot and a good man. Politicians show up on media and TV broadcasts organizing convoys of forage and humanitarian assistance goods, distributing herds to families impoverished by dzud severe weather and make huge PR. Residential heating starts.[1] Prices and tariffs of heating and power become public issue. Because the whole power sector is in state property, prices are not freed.

Statistics good to know: country of Mongolia has over 40 million livestock. 18 per cent of the population engages in pastoral herding. Annually on average 3-8 million livestock are lost in winter and spring. Every year 12-14 million livestock is newborn.

September and politics: During this period, financial needs originating from tuition expenses of children appear in majority of families. Because of that, mentality of reviewing one’s salary and income and being not happy about is observed in public. Exactly at this period it coincides with visits of Members of the Parliament to countryside and meeting with voters. Since it is impossible to assemble and meet voters in July and August, the meetings are mostly done in September when folks get back to work and offices.

Because of election system, candidates get elected promising many issues that can be resolved locally and through the Government. Tons of issues are included here such as starting with distributing money to each family and ending with improving heating of school dormitories, supplying dental equipment to soum(village) hospital, reducing prices of fuel, wood and heating. Voters demand not solutions to issues of national, state scale but items of local living.

Since issue of raising salaries of citizens and voters can be decided by approving budget, voters will demand stuff like sending their children to Korea, to figure out ultrasound equipment for soum(village)’s hospital, enroll their kids to school.. make travel to America visa-free, detect spies among Chinese workers and so on.

In a word, members of Parliament will get on their mind many issues that can be solved by Ministry of Education, Ministry of Labor and Social Welfare, provincial governors, Ministry of Foreign affairs and maybe even the (actual) intelligence agency.

In order to solve these loads of problems on their minds, it becomes necessary for honorable Members to have related ministries do some work for their own districts. In order to do that, they mostly will bring up a subject of threatening” to have Government as a whole or a specific one minister resign”. During this process they will blackmail saying something like “ Esteemed minister, if you will resolve this and that issue in our district,(actually) there is no absolute need to have you resign” and get their business done.

Also during this period new business season of so called civil movements starts. In this way, demonstrations and meetings start to increase salaries or have management of a state controlled company in a specific sector resign. All this becomes a excuse for activities taking place in November.

October: Festivities and celebrations get over and period of folks settling down and getting to work and offices. Preparation for winter will start. Ger district folks will start buying and stocking up on wood and coal. This work continues will November.

October politics: Parliament’s session begins on first of this month. Many folks are interested and follow political life happenings. Folks get very interested in what President and opposition have said at the opening of the Parliament. In another words, citizens who were pre-occupied all summer in festivities and celebrations start living and breathing politics back again. Civil movements view this period as a period during which fight can end up in profitable, specific results. Lots of individual and group plays by MPs. In general, because of seasonality of the country’s economy, measures are taken to increase salaries of state servants and raise pensions and subsidies.

Since Parliament starts to debate state budget for the next year, MPs are quite active. Because there is a law to debate and approve budget in total 4 times, it takes a lot of time. They devise and use various schemes to include in the state budget funds necessary for that bridge, hospital building, school repair promised to the constituents. Along with that demonstrations and meetings happen with general meaning of pressuring Parliament and have the Government resign.

Numbers and facts good to know: Total state budget takes up about 40 per cent of GDP. About two billion dollars. Minimum wage is 108 000 tugrug or 85 dollars per month.

November: With start of cold season livestock butchering begins. Herder prepare winter food supplies mostly along with one large bodied livestock(usually cows) several small bodied livestock(sheep and goats) are butchered and meat is stocked up. A lot of city families by this tradition stock up on meat to eat during the whole winter. Meat prices getting most cheap during this period gives an opportunity to stock up on food. Article and criticisms with questions “Are you ready for winter?” to heating plants, networks and companies responsible for residential heating become plentiful.

November politics: Political atmosphere is still vigorous. There’s a law to continue debating state budget and finalize within December 1. Starting with end of this month New Year holiday atmosphere kicks in. Some places will start celebrating New Year. This is related to that during socialist times, organizations, which have completed that year’s plans, at this moment, will consider that work for the past year has been finished, next years’ work is to begin and will have Christmas parties. Now , considering booking load of restaurants and own work schedule, after mid-December, on some day “ New year party of staff of the organization” are done.

Money needs and “fight”

Season of social protest: in our country in recent years civil fight has moved from political meaning to business one. In a word, not to resolve pressing issues of the society and certain social groups, but to get financial payment by threatening using as excuse those issues. That’s why in consideration of seasonal needs of the families, seasonal qualities are being identified (by civil movements).

Tuition money needs: In August and September in connection with start of academic year financial void such as to for children school textbooks, uniforms, travel to the city and centers, expenses for living and tuition will emerge in families. However, since it coincides with season of festivities and celebrations, it is impossible to do political actions. Recently, one leader of civil movement has given interview on a theme that “not only doing fight during summer no money will be made, the money will be actually lost”.

New Year party money needs: starts from end of November. Need for money to New Year partying with colleagues, friends and families, bar-hopping and buying dressy clothes for that. This need will not be reach to amount of Tsagaan sar(Traditional Lunar New Year) needs, (though).

Tsagaan Sar(Traditional Lunar New Year) needs: Mongolian traditional New Year happens approximately in the end of January, beginning of February. During this traditional holiday, folks dress up in new sharp clothes, visit families and relatives and make traditional “zolgolt” greetings. During this time, folks like to chat about the country’s social and economic life and senior folks with an influence are listened to a lot.

characteristic of last half of 2010

This fall there will be congresses of two major political parties. The fight will go on in four major directions such as a. dissolve Coalition Government and have MPRP hold all executive power on its own, b. to isolate and weaken MPRP which is to hold executive power c.in the final end, create a belief that “There is a need for a man to save MPRP “before the election d. by dissolving or keeping Coalition Government to get more scores from the public in approaching next elections. Actually it is already going on. Therefore, this summer, from one side that has been work for one’s own interest and benefit to protect and strengthen Coalition government. On the other hand, there have been plenty of talks and negotiations to bring it down.

The first direction in case of MPRP holding executive power on its own: number of ones, who view themselves capable to becoming Prime Minister and Members of the Government and who are fed up of waiting for its “ second shift to feed” within MPRP and now are ready for anything, is more increasing. Along with that, ones to adhere to policy of giving MPRP all executive power and shortly take it down repeatedly, get it into paralysis , ruin its reputation and, in doing so, have MPRP loose in 2012 elections and have DP hold all executive power, are increasing their power, and numbers of those folks more increasing within DP folks. Those ones are ones with far sight that are cueing now for the “first shift to feed” in the next elections.

Second direction: there are party members who want to keep Coalition Government same till elections in either party and they are interested in prolonging power that they have as long as possible. Therefore, they are using as excuse that business of Coalition Government is not completed and they are interested in prolonging Tavan tolgoi agreement and new election law as long as possible.

In this way, just as there was common interest in keeping Coalition Government, there is an interest emerging between parties to bring it down. Therefore, there is a probability that there will be an issue of confidence for the Government in regular session of Parliament in coming October. Perhaps, intrigues and demands by various groups interested in becoming contract for Tavan tolgoi project will add up and make stronger the issue. There must be a serious grave excuse to change Coalition Government. There will be a need to find such serious excuse from major achievements of coalition Government. There is no doubt that , project” Oyutolgoi”, biggest achievement of Coalition Government, will be targeted first and foremost. By disapproving and painting it black, not only it will increase one’s own ratings and a proof of one being a patriot, a scientist,an economist and a proof of one’s love for the people, but, at the very least, it is a major preparation exercise of upcoming elections.

[1] UB has central heating and every year heating is a major issue with repairs, debts, etc.

(suggestions by translator are in parenthesis and comments are in footnotes)

Translated by US State Department certified translator Dale Choi(Erdenedalai Choinkhor), uclalumni@mail.mn

As always, I welcome your any feedback, suggestions or comments that you would like share with me, please drop me a line at uclalumni@mail.mn!

[1] UB has central heating and every year heating is a major issue with repairs, debts, etc.